Files
AI/참고/trafilatura-master/tests/eval/elpais.com.ciencia.html
2026-05-12 19:40:31 +09:00

1567 lines
110 KiB
HTML
Vendored

<!DOCTYPE html>
<html lang="es">
<head>
<meta charset="utf-8">
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge">
<meta name="format-detection" content="address=no,email=no,telephone=no">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0, maximum-scale=1.0" />
<title> ¿Ha llegado realmente la Antártida a los 20 grados? | Ciencia | EL PA&Iacute;S</title>
<meta name="lang" content="es" />
<meta name="author" content="Nuño Domínguez" />
<meta name="description" content="Los científicos cuestionan el reciente récord de temperatura y advierten de que lo más importante es la tendencia gradual al calentamiento que afecta al continente desde hace 60 años" />
<meta name="keywords" content="haber, llegar, antártida, 20, grado, científico, cuestionar, reciente, récord, temperatura, advertir, importante, ser, tendencia, gradual, calentamiento, afectar, continente, hacer, 60, año" />
<meta name="date" scheme="W3CDTF" content="2020-02-19T18:37:32+01:00" />
<meta name="DC.date.issued" scheme="W3CDTF" content="2020-02-19T18:37:32+01:00" />
<meta name="DC.date" scheme="W3CDTF" content="2020-02-19T18:37:32+01:00" />
<meta name="organization" content="Ediciones EL PAÍS S.L."/>
<meta property="article:modified_time" content="2020-02-19T18:37:32+01:00" />
<meta property="article:publisher" content="https://www.facebook.com/elpais" />
<meta property="article:published_time" content="2020-02-19T18:37:32+01:00" />
<meta property="article:section" content="ciencia" />
<meta property="article:tag" content="Hielo" />
<meta property="article:tag" content="Aemet" />
<meta property="article:tag" content="Antártida" />
<meta property="article:tag" content="Altas temperaturas" />
<meta property="article:tag" content="Calor" />
<meta property="article:tag" content="Temperaturas" />
<meta property="article:tag" content="Calentamiento global" />
<meta property="article:tag" content="Cambio climático" />
<meta property="article:tag" content="Meteorología" />
<meta property="article:tag" content="Problemas ambientales" />
<meta name="news_keywords" content="Hielo,Aemet,Antártida,Altas temperaturas,Calor,Temperaturas,Calentamiento global,Cambio climático,Meteorología,Problemas ambientales"/>
<meta property="og:title" content="¿Ha llegado realmente la Antártida a los 20 grados?"/>
<meta property="og:description" content="Los científicos cuestionan el reciente récord de temperatura y advierten de que lo más importante es la tendencia gradual al calentamiento que afecta al continente desde hace 60 años"/>
<meta property="og:image" content="https://ep00.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582112649_rrss_normal.jpg"/>
<meta property="og:image:width" content="720">
<meta property="og:image:height" content="377">
<meta property="og:updated_time" content="2020-02-19T18:37:32+01:00" />
<meta property="og:url" content="https://elpais.com/elpais/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487.html" />
<meta property="og:type" content="article"/>
<meta property="og:site_name" content="EL PAÍS"/>
<meta property="fb:pages" content="8585811569, 212722845575439, 1397320167179189, 358442097543367, 104260153017742, 171825147183, 122239794993797" />
<meta property="fb:app_id" content="94039431626"/>
<meta property="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta property="twitter:site" content="@materia_ciencia" />
<meta property="twitter:title" content="¿Ha llegado realmente la Antártida a los 20 grados?"/>
<link rel="alternate" href="https://elpais.com/rss/elpais/ciencia.xml" type="application/rss+xml" title="RSS de la portada de Ciencia"/>
<link rel="amphtml" href="https://elpais.com/elpais/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487.amp.html" />
<link rel="canonical" href="https://elpais.com/elpais/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487.html" />
<link rel="search" href="https://ep01.epimg.net/elpais/xml/opensearch/opensearch.xml" type="application/opensearchdescription+xml" title="elpais.com" />
<link rel="icon" href="https://ep01.epimg.net/favicon.png" type="image/png" />
<link rel="publisher" href="https://plus.google.com/+elpais"/>
<script type="application/ld+json">
{
"@context": "https://schema.org",
"@type": ["ReportageNewsArticle"],
"mainEntityOfPage": "https://elpais.com/elpais/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487.html",
"headline": "¿Ha llegado realmente la Antártida a los 20 grados?",
"description": "Los científicos cuestionan el reciente récord de temperatura y advierten de que lo más importante es la tendencia gradual al calentamiento que afecta al continente desde hace 60 años",
"datePublished": "2020-02-19T18:37:32+01:00",
"dateModified": "2020-02-19T18:37:32+01:00",
"image": { "@type": "ImageObject", "url": "https://ep00.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582112649_rrss_normal.jpg", "width": 720, "height": 377 },
"author": [ {
"@type" : "Person",
"name" : "Nuño Domínguez",
"sameAs" : "https://elpais.com/tag/autor/nuno_dominguez_angulo/a/"
} ],
"publisher": {
"@type": "NewsMediaOrganization",
"name" : "Ediciones EL PAÍS S.L.",
"logo" : {"@type":"ImageObject","url":"https://ep01.epimg.net/iconos/v1.x/v1.0/promos/promo_og_elpais.png"}
},
"publishingPrinciples": "https://elpais.com/estaticos/codigo-etico"
}
</script>
<link href="//ep01.epimg.net/estilos/v2.x/v2.1/normalizado.css" rel="stylesheet" />
<link href="//ep01.epimg.net/estilos/v2.x/v2.2/comunes.css" rel="stylesheet" />
<link href="//ep01.epimg.net/estilos/v2.x/v2.1/cabecera.css" rel="stylesheet" />
<link href="//ep01.epimg.net/estilos/v2.x/v2.1/noticia.css" rel="stylesheet" />
<link href="//ep01.epimg.net/estilos/v2.x/v2.1/imprimir.css" media="print" rel="stylesheet" />
<link href="//ep01.epimg.net/estilos/v2.x/v2.1/cintillos.css" rel="stylesheet" />
<link href="//ep01.epimg.net/estilos/v2.x/v2.1/comercial.css" rel="stylesheet" />
<link href="//ep01.epimg.net/elpais/estilos/v2.x/v2.1/ciencia/ciencia.css" rel="stylesheet" />
<script type="text/javascript" src="//ep01.epimg.net/js/v4.x/v4.1/noticia.min.js"></script>
<script type="text/javascript">
//<![CDATA[
var videoPublicityDown = false;
var videoFuente = "0";
var url_cache = "//ep02.epimg.net";
var url_reproductor_epet = "/reproductores/playerPEP.swf";
var UrlPublicidadOveron = "//pubads.g.doubleclick.net/gampad/ads?sz=640x480&iu=%2F7811748%2Foveron_player%2Felpais_web%2Fflash&ciu_szs=&impl=s&gdfp_req=1&env=vp&output=vast&correlator={random}&unviewed_position_start=1&description_url=[description_url]";
var publicidad_HTML5 = true;
var postroll_HTML5 = true;
var marcado_logtrust = true;
var modoSiguientesVideos = 0;
var retransmisiones = {"akamai_001":"akamaihls_001",
"level3_001":"level3hls_001"
};
var prebidVideoPEP = true;
//var id_player_mediateca_PEP = "141";
//var id_cuenta_mediateca_PEP = "elpais";
var mediateca_activo_PEP = true;
var id_player_mediateca_PEP = '141';
var id_cuenta_mediateca_PEP = 'elpais';
var UrlPublicidad = '//pubads.g.doubleclick.net/gampad/ads?sz=640x480&iu=%2F7811748%2Felpais_materia_web%2Fplayer_video%2Fflash&ciu_szs=&impl=s&gdfp_req=1&env=vp&output=xml_vast2&correlator={random}&unviewed_position_start=1&description_url=[description_url]';
var listado_norm_tags = 'problemas_ambientales_a,medio_ambiente_a,hielo_a,aemet_agencia_estatal_meteorologia_a,antartida_a,altas_temperaturas_a,calor_a,temperaturas_a,calentamiento_global_a,cambio_climatico_a,meteorologia_a';
var DFP_tags = ["problemas_ambientales_a","medio_ambiente_a","hielo_a","aemet_agencia_estatal_meteorologia_a","antartida_a","altas_temperaturas_a","calor_a","temperaturas_a","calentamiento_global_a","cambio_climatico_a","meteorologia_a"];
var listado_id_tags = '66422,57593,37985,102091,81621,12253,19826,75216,90095,81735,58001';
var listado_id_autores = '143920';
var listado_norm_autores = 'nuno_dominguez_angulo_a';
var referrer = document.referrer;
if (referrer.indexOf("//t.co/") >-1 || (referrer.indexOf("twitter.com") > 0 && referrer.indexOf("twitter.com") < 30) )
{
if (typeof(DFP_tags) != "undefined")
DFP_tags.push("fromtwitter");
else
var DFP_tags = ["fromtwitter"];
}
var reg_ref_noticia = /http.?:\/\/[^\/]*\/[^\/]*\/\d+\/\d+\/\d+\/[^\/]*\/(.*?)\.html/i;
var result_rrn = reg_ref_noticia.exec(document.location.href);
if (result_rrn)
{
if (typeof(DFP_tags) != "undefined")
DFP_tags.push(result_rrn[1]);
else
var DFP_tags = [result_rrn[1]];
}
//]]>
</script>
<script language="Javascript" type="text/javascript" src="//ep01.epimg.net/js/comun/cx/recomendador.min.js?20190326"></script>
<script src="https://contributor.google.com/scripts/1d9eb4aae2cdce07/loader.js"></script>
<script>
var EP=EP||{};
(function(e){e.FC={getCookie:function(a){a+="=";for(var d=document.cookie.split(";"),b=0;b<d.length;b++){for(var c=d[b];" "==c.charAt(0);)c=c.substring(1,c.length);if(0==c.indexOf(a))return c.substring(a.length,c.length)}return null},getReleasedStorage:function(a,d){my_storage=window.localStorage;var b=my_storage.getItem(a);if(null!==b&&-1!=b.indexOf("|")){var c=b.substring(0,b.indexOf("|"));b=b.substring(b.indexOf("|")+1,b.length);if(c==
d||"mostrarFC"==a&&"SI"==b)return b}return null},setReleasedStorage:function(a,d,b){my_storage=window.localStorage;my_storage.setItem(a,d+"|"+b)},cumpleAleatorio:function(a){return cumple_aleatorio=100*Math.random()<a?!0:!1},init:function(){es_suscriptor=!1;var a=EP.FC.getCookie("uid_ns");es_suscriptor=null==a?!1:null==a.match(/144\|([0-9]+)/)?!1:!0;window.googlefc=window.googlefc||{};googlefc.controlledMessagingFunction=function(a){es_suscriptor?a.proceed(!1):a.proceed(!0)}}};EP.FC.init()})(EP);
</script>
<script>(function(){'use strict';var f=function(a){var b=0;return function(){return b<a.length?{done:!1,value:a[b++]}:{done:!0}}},l=this,m=/^[\w+/_-]+[=]{0,2}$/,n=null,q=function(){},r=function(a){var b=typeof a;if("object"==b)if(a){if(a instanceof Array)return"array";if(a instanceof Object)return b;var c=Object.prototype.toString.call(a);if("[object Window]"==c)return"object";if("[object Array]"==c||"number"==typeof a.length&&"undefined"!=typeof a.splice&&"undefined"!=typeof a.propertyIsEnumerable&&!a.propertyIsEnumerable("splice"))return"array";
if("[object Function]"==c||"undefined"!=typeof a.call&&"undefined"!=typeof a.propertyIsEnumerable&&!a.propertyIsEnumerable("call"))return"function"}else return"null";else if("function"==b&&"undefined"==typeof a.call)return"object";return b},t=Date.now||function(){return+new Date},u=function(a,b){function c(){}c.prototype=b.prototype;a.m=b.prototype;a.prototype=new c;a.prototype.constructor=a;a.j=function(a,c,g){for(var d=Array(arguments.length-2),e=2;e<arguments.length;e++)d[e-2]=arguments[e];return b.prototype[c].apply(a,
d)}};var v=function(a,b){Object.defineProperty(l,a,{configurable:!1,get:function(){return b},set:q})};var w=function(){return Math.floor(2147483648*Math.random()).toString(36)+Math.abs(Math.floor(2147483648*Math.random())^t()).toString(36)};var y=function(){this.a="";this.b=x},x={},z=function(a){var b=new y;b.a=a;return b};var A=function(a,b){a.src=b instanceof y&&b.constructor===y&&b.b===x?b.a:"type_error:TrustedResourceUrl";if(null===n)b:{b=l.document;if((b=b.querySelector&&b.querySelector("script[nonce]"))&&(b=b.nonce||b.getAttribute("nonce"))&&m.test(b)){n=b;break b}n=""}b=n;b&&a.setAttribute("nonce",b)};var B=function(a){this.a=a||l.document||document};B.prototype.appendChild=function(a,b){a.appendChild(b)};var C=function(a,b,c,d,e,g){try{var h=a.a,k=a.a.createElement("SCRIPT");k.async=!0;A(k,b);h.head.appendChild(k);k.addEventListener("load",function(){e();d&&h.head.removeChild(k)});k.addEventListener("error",function(){0<c?C(a,b,c-1,d,e,g):(d&&h.head.removeChild(k),g())})}catch(p){g()}};var D=l.atob("aHR0cHM6Ly93d3cuZ3N0YXRpYy5jb20vaW1hZ2VzL2ljb25zL21hdGVyaWFsL3N5c3RlbS8xeC93YXJuaW5nX2FtYmVyXzI0ZHAucG5n"),E=l.atob("WW91IGFyZSBzZWVpbmcgdGhpcyBtZXNzYWdlIGJlY2F1c2UgYWQgb3Igc2NyaXB0IGJsb2NraW5nIHNvZnR3YXJlIGlzIGludGVyZmVyaW5nIHdpdGggdGhpcyBwYWdlLg=="),aa=l.atob("RGlzYWJsZSBhbnkgYWQgb3Igc2NyaXB0IGJsb2NraW5nIHNvZnR3YXJlLCB0aGVuIHJlbG9hZCB0aGlzIHBhZ2Uu"),ba=function(a,b,c){this.b=a;this.f=new B(this.b);this.a=null;this.c=[];this.g=!1;this.i=b;this.h=c},H=function(a){if(a.b.body&&!a.g){var b=
function(){F(a);l.setTimeout(function(){return G(a,3)},50)};C(a.f,a.i,2,!0,function(){l[a.h]||b()},b);a.g=!0}},F=function(a){for(var b=I(1,5),c=0;c<b;c++){var d=J(a);a.b.body.appendChild(d);a.c.push(d)}b=J(a);b.style.bottom="0";b.style.left="0";b.style.position="fixed";b.style.width=I(100,110).toString()+"%";b.style.zIndex=I(2147483544,2147483644).toString();b.style["background-color"]=K(249,259,242,252,219,229);b.style["box-shadow"]="0 0 12px #888";b.style.color=K(0,10,0,10,0,10);b.style.display=
"flex";b.style["justify-content"]="center";b.style["font-family"]="Roboto, Arial";c=J(a);c.style.width=I(80,85).toString()+"%";c.style.maxWidth=I(750,775).toString()+"px";c.style.margin="24px";c.style.display="flex";c.style["align-items"]="flex-start";c.style["justify-content"]="center";d=a.f.a.createElement("IMG");d.className=w();d.src=D;d.style.height="24px";d.style.width="24px";d.style["padding-right"]="16px";var e=J(a),g=J(a);g.style["font-weight"]="bold";g.textContent=E;var h=J(a);h.textContent=
aa;L(a,e,g);L(a,e,h);L(a,c,d);L(a,c,e);L(a,b,c);a.a=b;a.b.body.appendChild(a.a);b=I(1,5);for(c=0;c<b;c++)d=J(a),a.b.body.appendChild(d),a.c.push(d)},L=function(a,b,c){for(var d=I(1,5),e=0;e<d;e++){var g=J(a);b.appendChild(g)}b.appendChild(c);c=I(1,5);for(d=0;d<c;d++)e=J(a),b.appendChild(e)},I=function(a,b){return Math.floor(a+Math.random()*(b-a))},K=function(a,b,c,d,e,g){return"rgb("+I(Math.max(a,0),Math.min(b,255)).toString()+","+I(Math.max(c,0),Math.min(d,255)).toString()+","+I(Math.max(e,0),Math.min(g,
255)).toString()+")"},J=function(a){a=a.f.a.createElement("DIV");a.className=w();return a},G=function(a,b){0>=b||null!=a.a&&0!=a.a.offsetHeight&&0!=a.a.offsetWidth||(ca(a),F(a),l.setTimeout(function(){return G(a,b-1)},50))},ca=function(a){var b=a.c;var c="undefined"!=typeof Symbol&&Symbol.iterator&&b[Symbol.iterator];b=c?c.call(b):{next:f(b)};for(c=b.next();!c.done;c=b.next())(c=c.value)&&c.parentNode&&c.parentNode.removeChild(c);a.c=[];(b=a.a)&&b.parentNode&&b.parentNode.removeChild(b);a.a=null};var M=function(a,b,c){a=l.btoa(a+b);v(a,c)},da=function(a,b,c){for(var d=[],e=2;e<arguments.length;++e)d[e-2]=arguments[e];e=l.btoa(a+b);e=l[e];if("function"==r(e))e.apply(null,d);else throw Error("API not exported.");};var fa=function(a,b,c,d,e){var g=ea(c),h=function(c){c.appendChild(g);l.setTimeout(function(){g?(0!==g.offsetHeight&&0!==g.offsetWidth?b():a(),g.parentNode&&g.parentNode.removeChild(g)):a()},d)},k=function(a){document.body?h(document.body):0<a?l.setTimeout(function(){k(a-1)},e):b()};k(3)},ea=function(a){var b=document.createElement("div");b.className=a;b.style.width="1px";b.style.height="1px";b.style.position="absolute";b.style.left="-10000px";b.style.top="-10000px";b.style.zIndex="-10000";return b};var N=null;var O=function(){},P="function"==typeof Uint8Array,Q=function(a,b){a.b=null;b||(b=[]);a.l=void 0;a.f=-1;a.a=b;a:{if(b=a.a.length){--b;var c=a.a[b];if(!(null===c||"object"!=typeof c||"array"==r(c)||P&&c instanceof Uint8Array)){a.g=b-a.f;a.c=c;break a}}a.g=Number.MAX_VALUE}a.i={}},R=[],S=function(a,b){if(b<a.g){b+=a.f;var c=a.a[b];return c===R?a.a[b]=[]:c}if(a.c)return c=a.c[b],c===R?a.c[b]=[]:c},U=function(a,b){var c=T;a.b||(a.b={});if(!a.b[b]){var d=S(a,b);d&&(a.b[b]=new c(d))}return a.b[b]};
O.prototype.h=P?function(){var a=Uint8Array.prototype.toJSON;Uint8Array.prototype.toJSON=function(){if(!N){N={};for(var a=0;65>a;a++)N[a]="ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZabcdefghijklmnopqrstuvwxyz0123456789+/=".charAt(a)}a=N;for(var c=[],d=0;d<this.length;d+=3){var e=this[d],g=d+1<this.length,h=g?this[d+1]:0,k=d+2<this.length,p=k?this[d+2]:0,ha=e>>2;e=(e&3)<<4|h>>4;h=(h&15)<<2|p>>6;p&=63;k||(p=64,g||(h=64));c.push(a[ha],a[e],a[h],a[p])}return c.join("")};try{return JSON.stringify(this.a&&this.a,V)}finally{Uint8Array.prototype.toJSON=
a}}:function(){return JSON.stringify(this.a&&this.a,V)};var V=function(a,b){return"number"!=typeof b||!isNaN(b)&&Infinity!==b&&-Infinity!==b?b:String(b)};O.prototype.toString=function(){return this.a.toString()};var T=function(a){Q(this,a)};u(T,O);var W=function(a){Q(this,a)};u(W,O);var ia=function(a,b){this.g=new B(a);var c=U(b,11);c=z(S(c,4)||"");this.b=new ba(a,c,S(b,10));this.a=b;this.f=S(this.a,1);this.c=!1},X=function(a,b,c,d){b=new T(b?JSON.parse(b):null);b=z(S(b,4)||"");C(a.g,b,3,!1,c,function(){fa(function(){H(a.b);d(!1)},function(){d(!0)},S(a.a,12),S(a.a,5),S(a.a,3))})},ja=function(a){a.c||(M(a.f,"internal_api_load_with_sb",function(b,c,d){X(a,b,c,d)}),M(a.f,"internal_api_sb",function(){H(a.b)}),a.c=!0)};var Y=function(a){this.h=l.document;this.a=new ia(this.h,a);this.f=S(a,1);this.g=U(a,2);this.c=!1;this.b=a};Y.prototype.start=function(){try{ka(),ja(this.a),l.googlefc=l.googlefc||{},"callbackQueue"in l.googlefc||(l.googlefc.callbackQueue=[]),la(this)}catch(a){H(this.a.b)}};
var ka=function(){var a=function(){if(!l.frames.googlefcPresent)if(document.body){var b=document.createElement("iframe");b.style.display="none";b.style.width="0px";b.style.height="0px";b.style.border="none";b.style.zIndex="-1000";b.style.left="-1000px";b.style.top="-1000px";b.name="googlefcPresent";document.body.appendChild(b)}else l.setTimeout(a,5)};a()},la=function(a){var b=t();X(a.a,a.g.h(),function(){var c=l.btoa(a.f+"cached_js");(c=l[c])?(c=l.atob(c),c=3E5>Math.abs(b-parseInt(c,10))):c=!1;c||
(da(a.f,"internal_api_sb"),Z(a,S(a.b,9)))},function(b){b?Z(a,S(a.b,7)):Z(a,S(a.b,8))})},Z=function(a,b){a.c||(a.c=!0,a=new l.XMLHttpRequest,a.open("GET",b,!0),a.send())};(function(a,b){l[a]=function(c){for(var d=[],e=0;e<arguments.length;++e)d[e-0]=arguments[e];l[a]=q;b.apply(null,d)}})("__475an521in8a__",function(a){"function"==typeof l.atob&&(a=l.atob(a),a=new W(a?JSON.parse(a):null),(new Y(a)).start())});}).call(this);
window.__475an521in8a__("WyIxZDllYjRhYWUyY2RjZTA3IixbbnVsbCxudWxsLG51bGwsImh0dHBzOi8vZnVuZGluZ2Nob2ljZXNtZXNzYWdlcy5nb29nbGUuY29tL2YvQUdTS1d4V2w0T0hWT2hPTkZtclc1eGlfc2NKMmpZd2NoNjFQUDU5MXdDdExRSlZUbEtCemxIdnJBbnh0Z0hWcEl0bXhjTlJtVW5jMkRsVkhqWFoxZDdQWSJdCiwyMCxudWxsLDEwMCxudWxsLCJodHRwczovL2Z1bmRpbmdjaG9pY2VzbWVzc2FnZXMuZ29vZ2xlLmNvbS9sL0FHU0tXeFVNYlY0bS1qOGNYUWJDNU9SR09NelJjN1YwVWxYVUllQmU4RDk0SUstaGVDN1lDSFVUV1ZPSllKMUltVkhBUzUxbHI3dkFwTU5kWmJNeUkxcWs/YWJcdTAwM2QxIiwiaHR0cHM6Ly9mdW5kaW5nY2hvaWNlc21lc3NhZ2VzLmdvb2dsZS5jb20vbC9BR1NLV3hXeWxNUEc0SmZBR3RNNTI4dTZWQ0lmRUVtS1BpcDdIaUJPdXp3dUJWZnNnNkIzR3pXcnRrNktLUkhXTFEzRHRzd1lNZlRjSk0wNWJ3bHFPYTlWP2FiXHUwMDNkMVx1MDAyNnNiZlx1MDAzZDEiLCJodHRwczovL2Z1bmRpbmdjaG9pY2VzbWVzc2FnZXMuZ29vZ2xlLmNvbS9sL0FHU0tXeFdVZk54QU1kckIzMXpHWnAwRGdoWEd6MEZZa3lRRGZEMFhfQmdfNnZTREd1WVhVaDNTSUtUekh5NWZXZDBDZzViMThTSF9QcjJjaVZsbkFIMjc/c2JmXHUwMDNkMiIsIk1XUTVaV0kwWVdGbE1tTmtZMlV3TndcdTAwM2RcdTAwM2QiLFtudWxsLG51bGwsbnVsbCwiaHR0cHM6Ly93d3cuZ3N0YXRpYy5jb20vMGVtbi9mL3AvMWQ5ZWI0YWFlMmNkY2UwNy5qcz91c3FwXHUwMDNkQ0FNIl0KLCJkaXYtZ3B0LWFkIl0K");</script>
</head>
<body id="salida_articulo" class="salida_articulo"><div id="pxlhddncntrl" style="display:none"><script src="//ep00.epimg.net/js/prisa/user.min.js?i=1"></script><script src="//ep00.epimg.net/js/v4.x/v4.0/user.min.js"></script><script src="//ep00.epimg.net/js/comun/avisopcdidomi.js?20190225"></script><script id="spcloader" src="https://sdk.privacy-center.org/loader.js" async></script><script src="//ep00.epimg.net/js/gdt/577c3689ea990d22d8d98c00c4aa568bec64a426/satelliteLib-28ad3885d20336165372ce7de5caf99dd332388c.js?20190228"></script><script src="//ep00.epimg.net/js/comun/comun.min.js"></script></div><script src="//ep00.epimg.net/js/comun/ll/lazyload.min.js"></script>
<script type="text/javascript" src="//ep00.epimg.net/js/pbs/pbs.slots.elpais.js?20200113"></script>
<div id="AdsCode" style="display:none">
<script type="text/javascript">
var gtpadunit= '';
var gtpdivid= 'elpais_gpt';
var listadoKW = [];
if (typeof(DFP_tags) != "undefined" )
listadoKW = DFP_tags;
if (document.referrer == "https://elpais.com/" )
{
listadoKW.push("articuloportada");
}
var la_kw_edicion_y_pais = ['p_','g_DE, hpage=1'];
listadoKW = listadoKW.concat(la_kw_edicion_y_pais);
if ( "" != "") {
// Kw de directo
listadoKW.push("");
}
if (typeof(PBS) != "undefined")
{
var lo_bit = "";
var pbs_dimensiones = EPETBrowserDims();
var lb_es_movil = (dispositivoMovil) ? dispositivoMovil : false;
var gtpadunit="";
//WEB
if (lb_es_movil == false)
var ls_publi_tipo_acceso = "web";
//MOVIL
else
var ls_publi_tipo_acceso= "mob";
if ("elpais" == "elpais"){
switch ("ciencia") {
case 'icon':
gtpadunit = "icon_"+ls_publi_tipo_acceso+"/"+"noticias";
break;
case 'ciencia':
gtpadunit = "elpais_materia_"+ls_publi_tipo_acceso+"/"+"noticias";
break;
case 'buenavida':
gtpadunit = "elpais_buenavida_"+ls_publi_tipo_acceso+"/"+"noticias";
break;
case 'eps':
gtpadunit = "elpais_eps_"+ls_publi_tipo_acceso+"/"+"noticias";
break;
default:
gtpadunit = "elpais_"+ls_publi_tipo_acceso+"/"+"ciencia";
break;
}
}else if ("elpais" == "elviajero"){
gtpadunit = "elviajero_"+ls_publi_tipo_acceso+"/"+"noticias";
}else if ("elpais" == "economia"){
gtpadunit = "elpais_finanzas_economia_"+ls_publi_tipo_acceso;
}else if ("elpais" == "deportes"){
switch ("ciencia") {
case 'mundial_futbol':
gtpadunit = "elpais_"+ls_publi_tipo_acceso+"/"+"elpais"+"/"+"ciencia";
break;
case 'actualidad':
default:
gtpadunit = "elpais_"+ls_publi_tipo_acceso+"/"+"elpais";
break;
}
}else{
gtpadunit = "elpais_"+ls_publi_tipo_acceso+"/"+"elpais";
}
if (pbs_dimensiones.ancho >= 980){
var huecosPBS = {
'inter':true,
'skin':true,
'ldb1':[[728, 90],[980, 90],[980,180],[980,220],[980,250],[970,250]],
'ldb2':[[728, 90], [980, 90]],
'ldb3':[980, 90],
'mpu1':[[300, 250],[300, 600]],
'mpu2':[300, 250],
'mpu3':[[300, 250],[300, 600]]
};
lo_bit = "";
}else if (pbs_dimensiones.ancho >= 728) {
var huecosPBS = {
'inter':true,
'ldb1':[728, 90],
'ldb2':[728, 90],
'ldb3':[728, 90],
'mpu3':[300,250]
};
lo_bit = [{
sel:'#cuerpo_noticia > p, #cuerpo > p',
min:1,
cls:"publi_luto_vertical",
pos:{
'mpu1': [1,[[300,600],[300,250]]],
'mpu2': [5,[300,250]]
}
}];
}else{
var huecosPBS = {
'mldb1':[[320, 50],[320,100]],
'mldb3':[320, 50],
'mpu3':[300,250]
};
lo_bit = [{
sel:'#cuerpo_noticia > p, #cuerpo > p',
min:1,
cls:"publi_luto_vertical",
pos:{
'mpu1': [1,[[300,600],[300,250]]],
'mpu2': [5,[300,250]]
}
}];
}
// ----------------------------------------------------------- //
// Noticias sin columna dos, NO llevan robas MPU1, MPU2, MPU3
// ----------------------------------------------------------- //
if (false == true){
lo_bit = "";
//elimina los robas
if (typeof(huecosPBS.mpu1) != "undefined") delete(huecosPBS.mpu1);
if (typeof(huecosPBS.mpu2) != "undefined") delete(huecosPBS.mpu2);
if (typeof(huecosPBS.mpu3) != "undefined") delete(huecosPBS.mpu3);
}
// ----------------------------------------------------------- //
var la_opciones_publicidad = {
asy:true,
adunit:gtpadunit,
divid:gtpdivid,
key:{ paiskey:listadoKW },
ads:huecosPBS,
ced:true,
viT:{
"sel":'#cuerpo_noticia > p, #cuerpo > p',
"c":{
"ch":300,
"el":2,
"mb":"20px",
"f": "1D",
"fc":"fr_pbs_VAST"
}
}
};
if (lo_bit != ""){
la_opciones_publicidad["biT"] = lo_bit;
}
//En salida especial no pedimos publicidad
if (document.body.className.indexOf('salida_articulo_especial') > -1){
la_opciones_publicidad.ads = {};
la_opciones_publicidad.viT = {};
}
//
PBS.setAds(la_opciones_publicidad);
}
else
var PBS = {display:function(){}};
</script>
</div>
<div class="envoltorio_publi estirar">
<script type='text/javascript'>
if (pbs_dimensiones.ancho >= 980) {
document.write("<div id='elpais_gpt-INTER'> <script type='text/javascript'> PBS.display('INTER');<\/script></div><div id='elpais_gpt-SKIN'><script type='text/javascript'>PBS.display('SKIN');<\/script></div>");
}
</script>
</div>
<div id="contenedor" class="contenedor">
<main class="principal" id="principal">
<div class="cabecera__envoltorio">
<div class="envoltorio_publi envoltorio_publi_billboard estirar">
<script type='text/javascript'>
if ( pbs_dimensiones.ancho >= 728){
document.write("<div id='elpais_gpt-LDB1' class='publi_luto_vertical'><script type='text/javascript'>PBS.display('LDB1');<\/script></div>");
}
else
document.write("<div id='elpais_gpt-MLDB1' class='publi_luto_vertical'><script type='text/javascript'>PBS.display('MLDB1');<\/script></div>");
</script>
</div>
<header class="cabecera" id="cabecera">
<div class="cabecera__interior" id="cabecera__interior">
<div class="cabecera-superior">
<div class="cabecera-superior__interior">
<div class="contenedor_centro">
<div class="ediciones">
<div class="ediciones__interior">
<span class="ediciones-titulo">Selecciona Edición</span>
<nav class="ediciones-navegacion">
<ul class="ediciones-navegacion-listado">
<li class=""><a href="/s/setEspana.html"><abbr title="Edición España">ESP</abbr></a></li>
<li class=""><a href="/s/setAmerica.html"><abbr title="Edición América">AME</abbr></a></li>
<li class=""><a href="/s/setBrasil.html"><abbr title="Edición Brasil">BRA</abbr></a></li>
<li class=""><a href="/s/setCat.html"><abbr title="Edición Cataluña">CAT</abbr></a></li>
<li class=""><a href="/s/setEnglish.html"><abbr title="Edición In English">ENG</abbr></a></li>
</ul>
</nav>
</div>
</div>
</div>
<div class="contenedor_derecha">
<div class="navegacion-sucripcion">
<ul itemtype="https://schema.org/SiteNavigationElement" itemscope="" class="sucripcion-listado">
<li class="newsletter" itemprop="name"><a href="//usuarios.elpais.com/newsletters/?prm=rpv_newsletters_bar_ep" itemprop="url">Newsletter</a></li>
<li class="suscribete" itemprop="name"><a href="//suscripciones.elpais.com/?prm=suscrip_cabecera_ep.com" itemprop="url">Suscríbete</a></li>
</ul>
</div>
<div class="usuario" id="usuario">
<a class="boton_usuario" id="boton_usuario" href="https://plus.elpais.com/conectar?prod=REG&o=CABEP&backURL=https%3A%2F%2Felpais.com%2Felpais%2F2020%2F02%2F18%2Fciencia%2F1582045946_459487.html">Con&eacute;ctate</a>
<div id="usuario__interior" class="oculto">
<button class="boton_cerrar" id="cerrar_usuario">Cerrar</button>
<div class="usuario-estado"></div>
</div>
</div>
<div class="buscador" id="buscador">
<button class="boton_buscador" id="boton_buscador">Buscador</button>
<div class="buscador__interior">
<button class="boton_cerrar" id="cerrar_buscador">Cerrar</button>
<div class="buscador-formulario">
<form name="formulario_busquedas" action="/buscador/" method="POST">
<input type="search" name="qt" placeholder="Buscar contenido" value="" autocomplete="off">
<button class="boton_buscar" id="boton_buscar">Buscar</button>
</form>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="cabecera-inferior">
<div class="cabecera-inferior__interior">
<div class="elpais" id="elpais">
<div class="elpais-menu" id="elpais-menu">
<button id="boton_elpais-menu" class="boton boton_elpais-menu"><span>Secciones</span> <span></span> <span></span> <span></span></button>
<div class="elpais-menu__interior">
<button id="cerrar_elpais-menu" class="boton_cerrar"><span>Cerrar</span> <span></span> <span></span> <span></span></button>
<div class="ediciones">
<div class="ediciones__interior">
<span class="ediciones-titulo">Selecciona Edición</span>
<nav class="ediciones-navegacion">
<ul class="ediciones-navegacion-listado">
<li class=""><a href="/s/setEspana.html"><abbr title="Edición España">ESP</abbr></a></li>
<li class=""><a href="/s/setAmerica.html"><abbr title="Edición América">AME</abbr></a></li>
<li class=""><a href="/s/setBrasil.html"><abbr title="Edición Brasil">BRA</abbr></a></li>
<li class=""><a href="/s/setCat.html"><abbr title="Edición Cataluña">CAT</abbr></a></li>
<li class=""><a href="/s/setEnglish.html"><abbr title="Edición In English">ENG</abbr></a></li>
</ul>
</nav>
</div>
</div>
<div id="tamanoletra" class="tamanoletra"> <span class="tamanoletra-nombre">Tamaño letra</span>
<button id="tamanoletra--disminuir" title="Disminuir tamaño de letra">a<sup>-</sup></button>
<button id="tamanoletra--aumentar" title="Aumentar tamaño de letra">A<sup>+</sup></button>
</div>
<div class="altocontraste" id="altocontraste">
<button id="boton_altocontraste" class="boton_altocontraste"><span class="boton-nombre">Alto contraste</span> <span class="control"><span class="control-punto"></span></span> </button>
</div>
<nav class="elpais-navegacion">
<div class="navegacion navegacion_secciones">
<ul itemscope="" itemtype="https://schema.org/SiteNavigationElement" class="navegacion-listado" id="navegacion-listado">
<li id="subnavegacion_internacional" itemprop="name" class="internacional navegacion_secciones--submenu">
<a itemprop="url" href="//elpais.com/internacional/">Internacional</a>
<button id="boton_subnavegacion_internacional">mostrar/ocultar menú Internacional</button>
<div class="subnavegacion">
<ul class="navegacion-listado">
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/europa/a/">Europa</a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/internacional/estados_unidos.html">Estados Unidos</a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/internacional/mexico.html">México</a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/latinoamerica/a/">América Latina</a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/oriente_proximo/a/">Oriente Próximo</a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/c/fc0affdd9ca95b29da5e148791d8b5d0">Asia</a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/africa/a/">África</a></li>
</ul>
</div>
</li>
<li id="subnavegacion_opinion" itemprop="name" class="opinion navegacion_secciones--submenu">
<a itemprop="url" href="//elpais.com/elpais/opinion.html">Opinión</a>
<button id="boton_subnavegacion_opinion">mostrar/ocultar menú Opinión</button>
<div class="subnavegacion">
<ul class="navegacion-listado">
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/c/aac32d0cdce5eeb99b187a446e57a9f7">Editoriales </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/c/514bd6a205caa1702b2026725f48a60d">Tribunas </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/c/ec7a643a2efd84d02c5948f7a9c86aa7">Viñetas </a></li>
</ul>
</div>
</li>
<li id="subnavegacion_politica" itemprop="name" class="politica navegacion_secciones--submenu">
<a itemprop="url" href="//elpais.com/politica">España</a>
<button id="boton_subnavegacion_politica">mostrar/ocultar menú España</button>
<div class="subnavegacion">
<ul class="navegacion-listado">
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/andalucia/a/">Andalucía </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/ccaa/catalunya.html">Cataluña </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/comunidad_valenciana/a/">C. Valenciana </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/galicia/a/">Galicia </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/espana/madrid/">Madrid </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/pais_vasco/a/">País Vasco </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/ccaa/">Más comunidades </a></li>
</ul>
</div>
</li>
<li id="subnavegacion_sociedad" itemprop="name" class="sociedad navegacion_secciones--submenu">
<a itemprop="url" href="//elpais.com/sociedad/">Sociedad</a>
<button id="boton_subnavegacion_sociedad">mostrar/ocultar menú Sociedad</button>
<div class="subnavegacion">
<ul class="navegacion-listado">
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="/tag/educacion/a/">Educaci&oacute;n </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="/tag/medio_ambiente/a/">Medio Ambiente </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="/tag/igualdad_oportunidades/a/">Igualdad </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="/tag/sanidad/a/">Sanidad </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="/tag/consumo/a/">Consumo </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="/tag/asuntos_sociales/a/">Asuntos sociales </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="/tag/laicismo/a/">Laicismo </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="/tag/comunicacion/a/">Comunicaci&oacute;n </a></li>
</ul>
</div>
</li>
<li id="subnavegacion_economia" itemprop="name" class="economia navegacion_secciones--submenu">
<a itemprop="url" href="//elpais.com/economia">Economía </a>
<button id="boton_subnavegacion_economia">mostrar/ocultar menú Economía</button>
<div class="subnavegacion">
<ul class="navegacion-listado">
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/mercados_financieros/a/">Mercados </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/agr/mis_finanzas/a/">Mis finanzas</a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/economia/vivienda.html">Vivienda </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/agr/mis_derechos/a/">Mis Derechos </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/agr/formacion/a/">Formación</a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/agr/negocios/a/"><strong>Negocios </strong></a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//cincodias.elpais.com/"><strong>Cincodías </strong></a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//retina.elpais.com/"><strong>Retina </strong></a></li>
</ul>
</div>
</li>
<li id="subnavegacion_ciencia" itemprop="name" class="ciencia"> <a itemprop="url" href="//elpais.com/ciencia">Ciencia</a> </li>
<li id="subnavegacion_tecnologia" itemprop="name" class="tecnologia navegacion_secciones--submenu">
<a itemprop="url" href="//elpais.com/tecnologia/">Tecnología</a>
<button id="boton_subnavegacion_tecnologia">mostrar/ocultar menú Tecnología</button>
<div class="subnavegacion">
<ul class="navegacion-listado">
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/tecnologias_movilidad/a/">Móviles</a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/redes_sociales/a/">Redes sociales</a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/agr/banco_de_pruebas_gadgets/a">Banco de pruebas</a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//retina.elpais.com/">Retina</a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="http://www.meristation.com/">Meristation</a></li>
</ul>
</div>
</li>
<li id="subnavegacion_cultura" itemprop="name" class="cultura navegacion_secciones--submenu">
<a itemprop="url" href="//elpais.com/cultura/">Cultura</a>
<button id="boton_subnavegacion_cultura">mostrar/ocultar menú Cultura</button>
<div class="subnavegacion">
<ul class="navegacion-listado">
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/libros/a/">Literatura </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/cine/a/">Cine </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/musica/a/">Música </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/teatro/a/">Teatro </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/danza/a/">Danza </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/arte/a/">Arte </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/arquitectura/a/">Arquitectura </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/toros/a/">Toros </a></li>
</ul>
</div>
</li>
<li id="subnavegacion_gente" itemprop="name" class="gente "><a itemprop="url" href="//elpais.com/gente/">Gente</a></li>
<li id="subnavegacion_estilo" itemprop="name" class="estilo navegacion_secciones--submenu">
<a itemprop="url" href="//elpais.com/elpais/estilo.html">Estilo</a>
<button id="boton_subnavegacion_estilo">mostrar/ocultar menú Estilo</button>
<div class="subnavegacion">
<ul class="navegacion-listado">
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/moda/a/">Moda </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/gastronomia/a/">Gastronomía </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/gente/">Gente </a></li>
</ul>
</div>
</li>
<li id="subnavegacion_deportes" itemprop="name" class="activo navegacion_secciones--submenu">
<a itemprop="url" class="deportes" href="//elpais.com/deportes/">Deportes</a>
<button id="boton_subnavegacion_deportes">mostrar/ocultar menú Deportes</button>
<div class="subnavegacion">
<ul class="navegacion-listado">
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/futbol/a/">Fútbol </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/baloncesto/a/">Baloncesto </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/tenis/a/">Tenis </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/ciclismo/a/">Ciclismo </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/formula_1/a/">Fórmula 1 </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/motociclismo/a/">Motociclismo </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/golf/a/">Golf </a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/c/71ddc71077b77126d68866b37ca75576">Otros deportes </a></li>
</ul>
</div>
</li>
<li id="subnavegacion_television" itemprop="name" class="television navegacion_secciones--submenu">
<a itemprop="url" href="//elpais.com/television">Televisión</a>
<button id="boton_subnavegacion_television">mostrar/ocultar menú Televisión</button>
<div class="subnavegacion">
<ul class="navegacion-listado">
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/series_tv/a">Series</a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/agr/quinta_temporada/a">Quinta Temporada</a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/c/7d625399e46888dd89ed95dffc053da9">Programas</a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/c/9ad0cb2811e406a7c7b0a939844d33e2">Comunicación</a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/critica_television/a">Crítica TV</a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/avance_television/a">Avances</a></li>
<li itemprop="name"><a itemprop="url" href="https://programacion-tv.elpais.com/">Programación TV</a></li>
</ul>
</div>
</li>
<li itemprop="name" class="inenglish"> <a itemprop="url" href="//elpais.com/elpais/inenglish.html">In english</a> </li>
<li itemprop="name" class="motor"> <a itemprop="url" href="http://motor.elpais.com">Motor</a> </li>
</ul>
</div>
<div class="navegacion navegacion_suplementos">
<ul class="navegacion-listado" itemscope="" itemtype="https://schema.org/SiteNavigationElement">
<li itemprop="name" class="retina"><a itemprop="url" href="//retina.elpais.com">Retina</a></li>
<li itemprop="name" class="cinco_dias"><a itemprop="url" href="//cincodias.elpais.com">Cinco Días</a></li>
<li itemprop="name" class="eps"><a itemprop="url" href="http://elpaissemanal.elpais.com/">EL PAÍS SEMANAL</a></li>
<li itemprop="name" class="babelia"><a itemprop="url" href="//elpais.com/cultura/babelia.html">Babelia</a></li>
<li itemprop="name" class="el_viajero"><a itemprop="url" href="//elviajero.elpais.com/">El Viajero</a></li>
<li itemprop="name" class="negocios"><a itemprop="url" href="//elpais.com/agr/negocios/a/">Negocios</a></li>
<li itemprop="name" class="ideas"><a itemprop="url" href="//elpais.com/elpais/ideas.html">Ideas</a></li>
<li itemprop="name" class="verne"><a itemprop="url" href="https://verne.elpais.com">Verne</a></li>
<li itemprop="name" class="planeta_futuro"><a itemprop="url" href="//elpais.com/elpais/planeta_futuro.html">Planeta Futuro</a></li>
<li itemprop="name" class="el_comidista"><a itemprop="url" href="https://elcomidista.elpais.com/" >El Comidista</a></li>
<li itemprop="name" class="smoda"><a itemprop="url" href="http://smoda.elpais.com/">Smoda</a></li>
<li itemprop="name" class="buenavida"><a itemprop="url" href="//elpais.com/elpais/buenavida.html">BuenaVida</a></li>
<li itemprop="name" class="icon"><a itemprop="url" href="//elpais.com/elpais/icon.html">ICON</a></li>
<li itemprop="name" class="design"><a itemprop="url" href="//elpais.com/elpais/icon_design.html">ICON Design</a></li>
<li itemprop="name" class="mamas_papas"><a itemprop="url" href="//elpais.com/agr/mamas_papas/">Mamas & Papas</a></li>
</ul>
</div>
<div class="navegacion navegacion_ademas">
<ul class="navegacion-listado" itemscope="" itemtype="https://schema.org/SiteNavigationElement">
<li itemprop="name" class="fotos"><a itemprop="url" href="//elpais.com/elpais/album.html">Fotos</a></li>
<li itemprop="name" class="vinetas"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/c/ec7a643a2efd84d02c5948f7a9c86aa7">Viñetas</a></li>
<li itemprop="name" class="especiales"><a itemprop="url" href="//elpais.com/elpais/especiales.html">Especiales</a></li>
<li itemprop="name" class="obituarios"><a itemprop="url" href="//elpais.com/tag/obituario/a/">Obituarios</a></li>
<li itemprop="name" class="hemeroteca"><a itemprop="url" href="//elpais.com/diario/">Hemeroteca</a></li>
<li itemprop="name" class="el_tiempo"><a itemprop="url" href="http://servicios.elpais.com/el-tiempo/">El tiempo</a></li>
<li itemprop="name" class="servicios"><a itemprop="url" href="http://servicios.elpais.com/">Servicios</a></li>
<li itemprop="name" class="blogs"><a itemprop="url" href="//elpais.com/elpais/blogs.html">Blogs</a></li>
<li itemprop="name" class="promociones"><a href="//elpais.com/promociones/" itemprop="url">Promociones</a></li>
<li itemprop="name" class="estudiantes"><a href="//elpais.com/elpais/escaparate.html" itemprop="url">Escaparate</a></li>
<li itemprop="name" class="estudiantes"><a href="http://estudiantes.elpais.com/" itemprop="url">El País de los estudiantes</a></li>
<li itemprop="name" class="escuela"><a href="http://escuela.elpais.com/" itemprop="url">Escuela de periodismo</a></li>
<li itemprop="name" class="promociones"><a href="//elpais.com/suscripciones/elpaismas.html" itemprop="url">El País +</a></li>
<li itemprop="name" class="descuentos"><a href="//descuentos.elpais.com" itemprop="url">Descuentos</a></li>
</ul>
</div>
<div class="navegacion-inferior">
<div class="elpais-social" id="organizacion" itemprop="publisher" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Organization"> <span class="elpais-social-nombre">Síguenos en</span>
<meta itemprop="url" content="https://elpais.com" />
<meta itemprop="name" content="EL PAÍS" />
<ul>
<li><a itemprop="sameAs" rel="nofollow" class="boton_twitter" href="https://twitter.com/el_pais">Síguenos en Twitter</a></li>
<li><a itemprop="sameAs" rel="nofollow" class="boton_facebook" href="https://www.facebook.com/elpais">Síguenos en Facebook</a></li>
<li><a itemprop="sameAs" rel="nofollow" class="boton_instagram" href="https://www.instagram.com/el_pais/">Síguenos en Instagram</a></li>
</ul>
<div itemprop="logo" itemscope itemtype="https://schema.org/ImageObject">
<meta itemprop="url" content="https://ep01.epimg.net/iconos/v2.x/v2.0/logos/elpais.png">
<meta itemprop="width" content="267">
<meta itemprop="height" content="60">
</div>
</div>
<div class="cadena-ser-programa">
<a href="https://play.cadenaser.com/?autoplay=true&idexterno=elpais_player" target="_blank" rel="nofollow">
<span id="cad-ser-texto-programa" class="texto-programa"></span>
<span id="cad-ser-texto-ser" class="texto-ser">Escucha<span class="logo-ser">SER</span>
</span>
</a>
</div>
<div class="navegacion-sucripcion">
<ul class="sucripcion-listado" itemscope="" itemtype="https://schema.org/SiteNavigationElement">
<li itemprop="name" class="newsletter"><a itemprop="url" href="//usuarios.elpais.com/newsletters/?prm=rpv_newsletters_ham_ep">Newsletter</a></li>
<li itemprop="name" class="suscribete"><a itemprop="url" href="//elpais.com/suscripciones/?prm=rpv_sus_ham_ep">Suscríbete</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</nav>
</div>
</div>
<div itemtype="https://data-vocabulary.org/Breadcrumb" itemscope="" class="elpais-logo">
<a href="//elpais.com" itemprop="url"><span itemprop="title">EL PAÍS</span></a>
</div>
</div>
<div class="cabecera-seccion " id="cabecera-seccion">
<div class="seccion">
<div class="seccion-migas">
<span itemtype="https://data-vocabulary.org/Breadcrumb" itemscope="" class="miga miga_seccion">
<a class="enlace" title="Ir a 'Ciencia'"
href="/elpais/ciencia.html" itemprop="url">
<span itemprop="title">Ciencia</span>
</a>
</span>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</header>
</div>
<div class="articulo__envoltorio">
<article class="articulo articulo--nointro " itemscope itemprop="mainEntity" itemtype="https://schema.org/ReportageNewsArticle" itemref="organizacion">
<div class="articulo__interior" id="articulo_interior">
<div class="articulo__apertura">
<header class="articulo-encabezado " id="articulo-encabezado" >
<div class="articulo-encabezado-texto">
<div class="articulo-antetitulo ">
<a class="enlace" href="//elpais.com/tag/cambio_climatico/a/">CAMBIO CLIMÁTICO</a>
</div>
<div class="articulo-titulares" id="articulo-titulares">
<h1 class="articulo-titulo " id="articulo-titulo" itemprop="headline">¿Ha llegado realmente la Antártida a los 20 grados?</h1>
<meta itemprop="url" content="https://elpais.com/elpais/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487.html"/>
<div class="articulo-subtitulos"><h2 itemprop="alternativeHeadline" class="articulo-subtitulo">Los científicos cuestionan el reciente récord de temperatura y advierten de que lo más importante es la tendencia gradual al calentamiento que afecta al continente desde hace 60 años</h2>
</div> </div>
</div>
<aside class="compartir" id="compartir_superior">
<div class="compartir__interior">
<div class="compartir-social" id="compartir_social">
<button class="boton_facebook" id="superior_fb"><span class="boton-nombre">Compartir en Facebook</span> </button>
<button class="boton_twitter" id="superior_twit"><span class="boton-nombre">Compartir en Twitter</span> </button>
<div class="compartir-otros" id="compartir-otros_sup">
<button class="boton_compartir-otros" id="boton_compartir-otros_sup">Otros</button>
<div class="compartir-otros__interior">
<button class="boton_cerrar" id="cerrar_compartir-otros_sup">Cerrar</button>
<button class="boton_linkedin" id="superior_linkedin">Compartir en Linkedin</button>
<button class="boton_pinterest" id="superior_pinit">Compartir en Pinterest</button>
</div>
</div>
<a href="#comentarios" id="boton_comentarios" class="boton_comentarios"><span class="boton-nombre">Ver comentarios</span> <span id="num_comentarios_header_compartir_1582115669-d5a11d05f1cfd1c3b9617dc15d152a13" class="boton-contador"></span></a>
</div>
<div class="compartir-varios">
<div class="favoritos" id="favoritos">
<button class="boton_favoritos" id="boton_favoritos">Guardar</button>
</div>
<div class="correo" id="correo"> </div>
<button class="boton_imprimir" id="boton_imprimir"><span class="nombre">Imprimir</span></button>
</div>
</div>
<script>
if(typeof EPETMail != "undefined") new EPETMail ( document.getElementById('superior_enviar'), document.getElementById('superior_capaEnviarCorreo'));
if(typeof EPETTwitter != "undefined") new EPETTwitter ( document.getElementById('superior_twit'), params );
if(typeof EPETFacebook != "undefined") new EPETFacebook ( document.getElementById('superior_fb'), params );
if(typeof EPETLinkedin != "undefined") new EPETLinkedin ( document.getElementById('superior_linkedin'), params );
if(typeof EPETPinterest != "undefined") new EPETPinterest ( document.getElementById('superior_pinit'), params );
</script>
</aside>
</header>
<div class="articulo-apertura ">
<div class="firma ">
<div class="autor" itemprop="author" itemscope="" itemtype="https://schema.org/Person">
<figure class="foto" itemprop="image" itemscope itemtype="https://schema.org/ImageObject">
<meta itemprop="url" content="https://ep00.epimg.net/miperfil/avatares/A/88/nunodominguez.jpg"/>
<a class="enlace" href="https://elpais.com/autor/nuno_dominguez_angulo/a/">
<meta itemprop="width" content="80">
<meta itemprop="height" content="80">
<img onload="lzld(this)" src="//ep00.epimg.net/t.gif" data-src="//ep00.epimg.net/miperfil/avatares/A/88/nunodominguez.jpg" width="80" height="80" alt="Nuño Domínguez"/>
</a>
</figure>
<div class="autor-texto">
<span class="autor-nombre" itemprop="name">
<a itemprop="url" href="https://elpais.com/autor/nuno_dominguez_angulo/a/" title="Ver todas las noticias de Nuño Domínguez">Nuño Domínguez</a>
</span>
<div class="autor-perfiles">
<ul class="autor-perfiles-listado">
<li><a class="boton_twitter" itemprop="sameAs" href="https://twitter.com/Nunodomin" rel="nofollow" target="_blank">Twitter</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="articulo-datos">
<time datetime="2020-02-19T18:37:32+01:00" class="articulo-actualizado">
<meta content="2020-02-18T18:12:26+01:00" itemprop="datePublished">
<meta content="2020-02-19T18:37:32+01:00" itemprop="dateModified">
<a href="//elpais.com/tag/fecha/20200219 " title="Ver todas las noticias de esta fecha">
19 FEB 2020 - 18:37 <abbr title="Central European Time">CET</abbr> </a>
</time>
</div>
</div>
</div>
<div class="articulo__contenedor" id="articulo_contenedor">
<figure class="foto centro foto_w980" itemprop="image" itemscope itemtype="https://schema.org/ImageObject">
<img onload="lzld(this)" src="//ep00.epimg.net/t.gif" data-src="//ep01.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582112634_noticia_normal.jpg" width="980" height="654" srcset="//ep00.epimg.net/t.gif 200w" data-srcset="//ep01.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582112634_noticia_normal_recorte1.jpg 1960w, //ep01.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582112634_noticia_normal_recorte2.jpg 720w, //ep01.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582112634_noticia_normal.jpg 980w" alt="Antartida temperatura" />
<meta itemprop="width" content="980">
<meta itemprop="height" content="654">
<meta itemprop="url" content="https://ep01.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582112634_noticia_normal.jpg">
<meta itemprop="representativeOfPage" content="true">
<figcaption class="foto-pie" itemprop="caption"> <span class="foto-texto">Un grupo de pingüinos, en la Antártida el 11 de febrero pasado.</span> <span class="foto-firma"><span itemprop="author" class="foto-autor">EFE</span> </span></figcaption>
</figure>
<div class="articulo-cuerpo" id="cuerpo_noticia" itemprop="articleBody">
<p dir="ltr">Que en la Antártida se registren temperaturas de más de 20 grados y haga tiempo de estar en camiseta no tiene por qué deberse al cambio climático.</p>
<p dir="ltr">El continente helado sigue siendo un lugar tan remoto e inaccesible para la inmensa mayoría de personas que se tiende a verlo como un todo y a olvidar que se trata de un descomunal territorio <a href="//elpais.com/elpais/2019/04/08/ciencia/1554724562_321685.html">dos veces más grande que Australia</a>, con climas y temperaturas tan diferentes entre la costa y el interior, entre el este y el oeste, que bien podría tratarse de continentes diferentes. Es por esto que comprender y estimar los efectos del calentamiento en un área tan amplia es uno de los mayores retos a los que se enfrentan los científicos climáticos.</p>
<p dir="ltr">El pasado 6 de febrero, un termómetro en la base antártica argentina de Esperanza alcanzó una temperatura de 18,4 grados, la más alta registrada desde 1961, según informó el Servicio Meteorológico de Argentina. El récord anterior en el territorio continental se había registrado en 2015, con 17,5 grados. Tres días después, el investigador brasileño <a href="https://www.afp.com/es/noticias/838/la-antartida-registro-temperatura-record-de-mas-de-20-oc-doc-1oz4pf7">Carlos Schaefer aseguraba a AFP</a> que un termómetro instalado en la isla Seymour había alcanzado los 20,75 grados, lo que sería la temperatura más alta jamás registrada en la Antártida desde que hay registros. Era mayor incluso que los 19,8 consignados en la isla Signy, a más de 500 kilómetros de las costas antárticas, en 1982.</p>
<p dir="ltr">Ambas mediciones se hicieron en la península antártica, la lengua de tierra en el extremo norte de la Antártida que apunta hacia el extremo sur de América y que es el lugar donde se concentra la inmensa mayoría de bases militares y científicas. Este territorio es sin duda uno de los epicentros del calentamiento global a nivel mundial. Algunas mediciones han mostrado que la temperatura media ha subido tres grados desde los años cincuenta del siglo pasado, más del doble que el conjunto del planeta. El 87% de todos los glaciares de la península han retrocedido en los últimos 50 años y su deshielo se ha acelerado en la última década.</p>
<section class="sumario_foto centro" id="sumario_1|foto">
<a name="sumario_1"></a>
<div class="sumario__interior">
<figure class="foto foto_w980" itemprop="image" itemscope itemtype="http://schema.org/ImageObject">
<img onload="lzld(this)" src="//ep00.epimg.net/t.gif" data-src="//ep01.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582046521_sumario_normal.jpg" width="980" height="736" alt="Antartida deshielo" srcset="//ep00.epimg.net/t.gif 200w" data-srcset="//ep01.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582046521_sumario_normal_recorte1.jpg 1960w, //ep01.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582046521_sumario_normal_recorte2.jpg 720w, //ep01.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582046521_sumario_normal.jpg 980w" />
<meta itemprop="width" content="980">
<meta itemprop="height" content="736">
<meta itemprop="url" content="https://ep01.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582046521_sumario_normal.jpg">
<figcaption class="foto-pie" itemprop="caption"> <span class="foto-texto">Dos investigadores caminan por la bahía Fildes, en la isla Rey Jorge, en el extremo norte de la península antártica.</span> <span class="foto-firma"><span itemprop="author" class="foto-autor">Camila Buvinic</span> </span></figcaption>
</figure>
<div class="sumario-texto">
</div>
</div>
</section>
<p dir="ltr">Pero esta península solo supone el 1% de todo el continente y su clima es muy diferente de las otras dos grandes zonas en las que se divide: el oeste, donde también hay una tendencia a temperaturas cada vez más altas y retroceso de algunos de sus mayores glaciares, y el este, más frío y con una trayectoria no tan clara.</p>
<p dir="ltr">“El cambio climático es un fenómeno que se mide en un largo periodo de tiempo”, explica Marcelo Leppe, director del Instituto Antártico de Chile y veterano investigador antártico (Inach). “Cuando ves la variación de la temperatura interanual y de décadas encuentras picos de temperaturas altas y también bajas. Estas últimas las suelen usar los escépticos para negar que haya un calentamiento global, algo sin fundamento. Pero tampoco es raro encontrar picos altos, y estos tampoco tienen por qué estar relacionados directamente con el cambio climático, pueden ser efectos microclimáticos”, resalta.</p>
<p dir="ltr">Francisco Navarro, glaciólogo de la Universidad Politécnica de Madrid, explica que las registradas en los últimos días “son temperaturas muy altas, aunque puntuales en el tiempo”. “El récord anterior difiere en algo menos de un grado [los 19,8 grados en la isla Signy] y fue registrado hace 37 años, lo que muestra que estos picos no son algo exclusivo de los últimos años”, añade el científico.</p>
<p dir="ltr">Los dos récords de temperatura ni siquiera han sido confirmados aún, algo que debe ahora hacer la Organización Meteorológica Mundial, parte de la ONU. Este proceso llevará “meses”, según ha explicado a este diario un portavoz de la organización.</p>
<section class="sumario_html centro" id="sumario_2|html">
<a name="sumario_2"></a>
<div class="sumario__interior">
<div class="sumario-texto">
<blockquote class="twitter-tweet">
<p dir="ltr" lang="es"><a href="https://twitter.com/hashtag/Ant%C3%A1rtida?src=hash&amp;ref_src=twsrc%5Etfw">#Antártida</a> | Nuevo récord de temperaturas 🌡️<br /><br />Este mediodía la Base <a href="https://twitter.com/hashtag/Esperanza?src=hash&amp;ref_src=twsrc%5Etfw">#Esperanza</a> registró un nuevo récord histórico (desde 1961) de temperatura, con 18,3°C. Con este valor se supera el récord anterior de 17,5°C del 24 en marzo de 2015. Y no fue el único récord... <a href="https://t.co/rhKsPFytCb">pic.twitter.com/rhKsPFytCb</a></p>
— SMN Argentina (@SMN_Argentina) <a href="https://twitter.com/SMN_Argentina/status/1225455484259442691?ref_src=twsrc%5Etfw">February 6, 2020</a></blockquote>
<script async="" src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8" type="text/javascript"></script>
</div>
</div>
</section>
<p dir="ltr"><a href="https://public.wmo.int/es/media/noticias/nuevo-r%C3%A9cord-para-el-continente-ant%C3%A1rtico">En un comunicado</a>, la entidad apunta a que probablemente la medición de la base argentina es correcta, pero también advierte de que de la segunda y más alta solo hay referencias por la prensa y habrá que confirmarla con los datos de otras estaciones de medición en la isla Seymour. “Es prematuro decir que la Antártida ha superado los 20 grados por primera vez”, resalta el organismo.</p>
<p dir="ltr"><a href="http://www.dps.ufv.br/?page_id=447">Carlos Schaefer</a>, el investigador de la Universidad de Viçosa, en Brasil, que reportó el récord de 20,75 grados explica en un correo electrónico que esta temperatura “se registró en una estación situada sobre el permafrost [terreno congelado de forma perenne] en la isla Seymour y que es el pico más alto dentro de una tendencia de temperaturas más altas de lo normal”. El investigador asegura que “no es posible que la medición se deba a un error de los equipos, que estaban bien calibrados”.</p>
<section class="sumario_foto izquierda" id="sumario_4|foto">
<a name="sumario_4"></a>
<div class="sumario__interior">
<figure class="foto foto_w360" itemprop="image" itemscope itemtype="http://schema.org/ImageObject">
<img onload="lzld(this)" src="//ep00.epimg.net/t.gif" data-src="//ep01.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582112520_sumario_normal.jpg" width="360" height="271" alt="Antartida temperatura" srcset="//ep00.epimg.net/t.gif 200w" data-srcset="//ep01.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582112520_sumario_normal_recorte1.jpg 720w, //ep01.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582112520_sumario_normal.jpg 360w" />
<meta itemprop="width" content="360">
<meta itemprop="height" content="271">
<meta itemprop="url" content="https://ep01.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582112520_sumario_normal.jpg">
<figcaption class="foto-pie" itemprop="caption"> <span class="foto-texto">Imagen de la base antártica chilena Julio Escudero (en primer plano) tomada hace unos días y en la que destaca la práctica ausencia de nieve.</span> <span class="foto-firma"><span itemprop="author" class="foto-autor">Camila Buvinic</span> </span></figcaption>
</figure>
<div class="sumario-texto">
</div>
</div>
</section>
<p dir="ltr">“Tenemos muchas dudas de que se valide ese récord de 20,75 grados”, opina en cambio Sergi González, meteorólogo del grupo antártico de la Agencia Española de Meteorología (Aemet). En la península antártica las temperaturas de verano suelen situarse por encima de los 0 grados. Durante las "olas de calor" se superan los cinco grados y a veces se alcanzan los 10, explica la Aemet. ¿Cómo puede entonces llegar el mercurio a los 18 o incluso los 20? Lo más plausible es que se trate de un fenómeno climático conocido como <em>efecto foehn</em>, que no tiene por qué estar asociado al cambio climático.</p>
<p dir="ltr">“Este efecto se produce cuando una corriente de aire húmedo impacta contra una cadena montañosa y se ve obligado a subir”, explica González. “Al ascender por la cara de la montaña el aire húmedo se enfría a un ritmo de unos tres grados por kilómetro de ascenso. El aire se condensa, se forma una nube orográfica, llueve o nieva, y por consiguiente la masa de aire pierde su humedad. Al bajar por el lado opuesto de la montaña el aire está seco y no se calienta mucho más rápido, alrededor de 10 grados por cada kilómetro de bajada. Por lo tanto, el mismo aire que en un lado estaba a una temperatura, al lado contrario de la montaña está a otra más cálida”, detalla.</p>
<p dir="ltr">Tanto la base Esperanza como la isla Seymour se encuentran al este de la península antártica, al otro lado de la cadena montañosa que forma la columna vertebral de la península, la vertiente por la que el aire ya seco pudo bajar haciendo subir los termómetros.</p>
<section class="sumario_html derecha" id="sumario_3|html">
<a name="sumario_3"></a>
<div class="sumario__interior">
<div class="sumario-texto">
<p class="texto_grande"><span>“El cambio climático es un fenómeno que se mide en un largo periodo de tiempo. Cuando ves la variación de la temperatura interanual y de décadas encuentras picos de temperaturas altas y también bajas"</span></p>
</div>
</div>
</section>
<p dir="ltr">“El día del récord, nuestros compañeros <a href="//elpais.com/elpais/2019/06/07/ciencia/1559905598_514654.html">en la base Juan Carlos I</a> nos reportaron temperaturas relativamente normales de verano pero nada extraordinario, lo que indica la importancia del <em>foehn</em> para alcanzar temperaturas mayores”, resalta González. “Cada vez que haya un efecto <em>foehn</em> en verano las temperaturas se dispararán respecto a la temperatura media climática. Probablemente, la frecuencia de <em>foehns</em> no cambie mucho. Lo que importa más es precisamente que esta temperatura media de partida está y va a estar cada vez más alta”, añade el investigador, con lo que es de esperar que estas repentinas subidas del termómetro serán cada vez más bruscas.</p>
<p dir="ltr">“Los picos extraordinarios como estos no son un problema grave, normalmente son muy esporádicos y duran menos de un día”, explica John Turner, meteorólogo del Servicio Antártico del Reino Unido. “Lo que nos debe preocupar más es la tendencia de las temperaturas medias a largo plazo”, añade. El investigador destaca por ejemplo que en la base argentina de Marambio, que está en la misma isla en la que supuestamente se han superado los 20 grados, desde los años noventa las temperaturas medias de verano han bajado. Pero si se miran todos los registros desde 1970, se ve que hay una tendencia global al calentamiento. Uno de los grandes retos del estudio del clima en este continente es poder discernir esa tendencia global de casi medio siglo dentro de la cual hay oscilaciones fuertes dependiendo de la década.</p>
<p dir="ltr">En 2018, se publicó un análisis de todos los registros climáticos de la Antártida tomados desde 1958 hasta 2016. <a href="https://www.cambridge.org/core/journals/antarctic-science/article/how-robust-are-the-temperature-trends-on-the-antarctic-peninsula/50EDA910D7FF017077DC710FD1FCEA35">El trabajo demostró que todo el continente tiende hacia el calentamiento</a> y que esta deriva es mucho más acentuada y clara en el oeste del continente y, sobre todo, en la península antártica. La mayoría de científicos piensa que esta tendencia se debe en parte a las actividades humanas.</p>
<p dir="ltr">La Antártida está protegida por un régimen de vientos propio que circunda el continente y que funciona como un muro climático que la separa del resto del planeta. En los últimos 60 años esta oscilación antártica ha aumentado su intensidad en el sentido de las agujas del reloj, en parte debido al calentamiento global. Esto ha hecho que gran parte del continente, en especial el este, se haya aislado más del resto del mundo y por tanto se haya enfriado o, al menos, no se haya calentado apenas. En cambio, esta corriente al dar la vuelta y dirigirse de nuevo hacia el norte afecta negativamente al oeste del continente y a la península, ya que trae aire caliente de salida. Es en esta zona donde se pueden esperar que los efectos del cambio climático sean más evidentes y lleguen con más rapidez, incluido el deshielo de los glaciares, el aumento de la superficie sin cubierta de nieve y por tanto el terreno de expansión para las especies. La península será la primera parte de la Antártida que dejará de ser blanca <a href="//elpais.com/elpais/2017/05/18/ciencia/1495094497_192997.html" target="_blank">y pasará a ser verde</a>, pero probablemente los extremos puntuales de temperaturas no contribuyan mucho a ello.</p>
<p class="nota_pie" dir="ltr">Puede escribirnos a <a href="mailto:nuno@esmateria.com">nuno@esmateria.com</a> o seguir a Materia en <a href="https://www.facebook.com/Materia.Ciencia/">Facebook</a>, <a href="https://twitter.com/materia_ciencia">Twitter</a>, <a href="https://www.instagram.com/materia_ciencia/">Instagram</a> o suscribirse aquí a nuestra <a href="https://plus.elpais.com/newsletters/lnp/1/331/">newsletter</a>.</p>
</div>
<div class="articulo-trust">
<div class="articulo-trust__inner">
<span>Se adhiere a los criterios de</span>
<a href="https://elpais.com/estaticos/que-es-the-trust-project/" target="_blank" rel="nofollow"><img onload="lzld(this)" src="//ep00.epimg.net/t.gif" data-src="//ep01.epimg.net/estaticos/codigo-etico/img/the-trust-project.png" alt="The Trust Project"></a>
<a class="trust-mas" href="https://elpais.com/estaticos/codigo-etico/" target="_blank">Más información ></a>
</div>
</div> <aside class="compartir" id="compartir_inferior">
<div class="compartir__interior">
<div class="compartir-social" id="compartir_social_inferior">
<button class="boton_facebook" id="inferior_fb"><span class="boton-nombre">Compartir en Facebook</span> </button>
<button class="boton_twitter" id="inferior_twit"><span class="boton-nombre">Compartir en Twitter</span> </button>
<div class="compartir-otros" id="compartir-otros_inf">
<button class="boton_compartir-otros" id="boton_compartir-otros_inf">Otros</button>
<div class="compartir-otros__interior">
<button class="boton_cerrar" id="cerrar_compartir-otros_inf">Cerrar</button>
<button class="boton_linkedin" id="inferior_linkedin">Compartir en Linkedin</button>
<button class="boton_pinterest" id="inferior_pinit">Compartir en Pinterest</button>
</div>
</div>
</div>
</div>
<script>
//if(typeof EPETMail != "undefined") new EPETMail ( document.getElementById('inferior_enviar'), document.getElementById('inferior_capaEnviarCorreo'));
if(typeof EPETTwitter != "undefined") new EPETTwitter ( document.getElementById('inferior_twit'), params );
if(typeof EPETFacebook != "undefined") new EPETFacebook ( document.getElementById('inferior_fb'), params );
if(typeof EPETLinkedin != "undefined") new EPETLinkedin ( document.getElementById('inferior_linkedin'), params );
if(typeof EPETPinterest != "undefined") new EPETPinterest ( document.getElementById('inferior_pinit'), params );
</script>
</aside>
<section class="articulo-tags" id="articulo-tags">
<header class="articulo-tags-encabezado ">
<button class="articulo-tags-titulo" id="boton_articulo-tags">
Archivado en:
</button>
</header>
<div class="articulo-tags__interior" id="articulo-tags__interior">
<ul class="listado" id="listado">
<li itemprop="keywords"><a href="//elpais.com/tag/hielo/a/" title="Ver m&aacute;s noticias de [Hielo]">Hielo</a></li>
<li itemprop="keywords"><a href="//elpais.com/tag/aemet_agencia_estatal_meteorologia/a/" title="Ver m&aacute;s noticias de [Aemet]">Aemet</a></li>
<li itemprop="keywords"><a href="//elpais.com/tag/antartida/a/" title="Ver m&aacute;s noticias de [Antártida]">Antártida</a></li>
<li itemprop="keywords"><a href="//elpais.com/tag/altas_temperaturas/a/" title="Ver m&aacute;s noticias de [Altas temperaturas]">Altas temperaturas</a></li>
<li itemprop="keywords"><a href="//elpais.com/tag/calor/a/" title="Ver m&aacute;s noticias de [Calor]">Calor</a></li>
<li itemprop="keywords"><a href="//elpais.com/tag/temperaturas/a/" title="Ver m&aacute;s noticias de [Temperaturas]">Temperaturas</a></li>
<li itemprop="keywords"><a href="//elpais.com/tag/calentamiento_global/a/" title="Ver m&aacute;s noticias de [Calentamiento global]">Calentamiento global</a></li>
<li itemprop="keywords"><a href="//elpais.com/tag/cambio_climatico/a/" title="Ver m&aacute;s noticias de [Cambio climático]">Cambio climático</a></li>
<li itemprop="keywords"><a href="//elpais.com/tag/meteorologia/a/" title="Ver m&aacute;s noticias de [Meteorología]">Meteorología</a></li>
<li itemprop="keywords"><a href="//elpais.com/tag/problemas_ambientales/a/" title="Ver m&aacute;s noticias de [Problemas ambientales]">Problemas ambientales</a></li>
<li itemprop="keywords"><a href="//elpais.com/tag/medio_ambiente/a/" title="Ver m&aacute;s noticias de [Medio ambiente]">Medio ambiente</a></li>
</ul>
</div>
</section>
<section class="articulo-apoyos" id="articulo-apoyos">
<header class="articulo-apoyos-encabezado">
<h3 class="articulo-apoyos-titulo"><span class="sin_enlace">Más información</span></h3>
</header>
<div class="articulo-apoyos__interior">
<div class="apoyos">
<ul class="apoyos-listado">
<li class="apoyo_">
<figure class="foto foto_w360" itemprop="image" itemscope itemtype="https://schema.org/ImageObject">
<a class="enlace" href="//elpais.com/elpais/2019/04/08/ciencia/1554724562_321685.html?rel=mas">
<img itemprop="url" width="360" height="257" alt="Especial Antártida: viaje a las entrañas del calentamiento global" title="Especial Antártida: viaje a las entrañas del calentamiento global" onload="lzld(this)" src="//ep00.epimg.net/t.gif" data-src="//ep01.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582047065_noticiarelacionadaprincipal_normal.jpg" srcset="//ep00.epimg.net/t.gif 200w" data-srcset="//ep01.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582047065_noticiarelacionadaprincipal_normal_recorte1.jpg 720w, //ep01.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582047065_noticiarelacionadaprincipal_normal.jpg 360w" />
<meta itemprop="width" content="360">
<meta itemprop="height" content="257">
</a> </figure>
<span class="apoyo-titulo">
<a href="//elpais.com/elpais/2019/04/08/ciencia/1554724562_321685.html?rel=mas" > Especial Antártida: viaje a las entrañas del calentamiento global
</a> </span>
</li>
<li class="apoyo_">
<figure class="foto foto_w360" itemprop="image" itemscope itemtype="https://schema.org/ImageObject">
<a class="enlace" href="//elpais.com/elpais/2019/09/02/ciencia/1567438429_257733.html?rel=mas">
<img itemprop="url" width="360" height="257" alt="Rollos de película de hace 50 años confirman el deshielo antártico" title="Rollos de película de hace 50 años confirman el deshielo antártico" onload="lzld(this)" src="//ep00.epimg.net/t.gif" data-src="//ep01.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582047156_noticiarelacionadaprincipal_normal.jpg" srcset="//ep00.epimg.net/t.gif 200w" data-srcset="//ep01.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582047156_noticiarelacionadaprincipal_normal_recorte1.jpg 720w, //ep01.epimg.net/elpais/imagenes/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487_1582047156_noticiarelacionadaprincipal_normal.jpg 360w" />
<meta itemprop="width" content="360">
<meta itemprop="height" content="257">
</a> </figure>
<span class="apoyo-titulo">
<a href="//elpais.com/elpais/2019/09/02/ciencia/1567438429_257733.html?rel=mas" target="_blank" > Rollos de película de hace 50 años confirman el deshielo antártico
</a> </span>
</li>
</ul>
</div>
</div>
</section>
<div id="outbrain_widget" class="outbrain">
<div class="OUTBRAIN" data-src="http://elpais.com/elpais/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487.html" data-widget-id="AR_62" data-ob-template="elpais" ></div>
<div class="OUTBRAIN" data-src="http://elpais.com/elpais/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487.html" data-widget-id="AR_63" data-ob-template="elpais" ></div>
<div class="OUTBRAIN" data-src="http://elpais.com/elpais/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487.html" data-widget-id="AR_64" data-ob-template="elpais" ></div>
<script type="text/javascript" async="async" src="//widgets.outbrain.com/outbrain.js" id="outbrain_widget_script"></script>
</div>
</div>
<div class="envoltorio_publi" id="roba_principal">
<div id='elpais_gpt-MPU1' class='publi_luto_horizontal'>
<script type='text/javascript'>
PBS.display('MPU1');
</script>
</div>
</div>
<aside class="articulo-extras">
<style>
/* Promo Styles */
#wrapper_newsletter_el-pais { width: 300px; background-color: #006090; margin: 0 0 1.29rem 0; float:right; }
.contenedor__elementos { width: 100%; max-width: 325px; height: 81px; display: flex; align-items: center; font-family: 'Benton Sans', Sans-Serif; font-weight: 300; }
.titulo-newsletter__pais { font-family: 'Benton Sans', Sans-Serif; font-weight: 800; margin: 0; letter-spacing: 1.5px; font-size: 15px; color: white}
/* Texto */
#wrapper_txt { padding: 0 0 0 25px; }
#wrapper_txt .parrafo-contenido {max-width: 220px; margin: 0; font-size: 11.4px; line-height: normal; color: white;}
/* Tag Anchor */
.a_wrapper { text-decoration: none; display: flex; align-items: center; color: white; }
/* Icono */
#wrapper_icon { width: 110px; height: 110px; margin: 0 50px; position: relative; }
#wrapper_icon svg { width: 100%; height: 100%; }
/* Estilos SVG Icono*/
#wrapper-graficos {
position: relative;
height: 81px;
width: 127px;
z-index: 0;
padding: 0 20px 0 0;
}
#pais_icono {
height: 61px;
margin-top: 20px;
padding-right: 24px;
position: absolute;
top: 0;
left: 0;
z-index: 2;
}
#flat-shadow { fill: black; opacity: .3 ; }
#wrapper-icono { position: relative; }
#letter {
transform: translateX(53px) translateY(5px);
animation: pop_shake 4s ease infinite;
transform-box:fill-box;
transform-origin: center center;
}
/* SVG Sobre */
#sobre-front { transform: translateX(49px) translateY(14px); transform-box:fill-box; transform-origin: center center; }
#sobre-back { transform-box:fill-box; transform-origin: center center; }
/* Media Query */
@media all and (max-width: 999px) {
#wrapper_newsletter_el-pais { width: 100%; }
#wrapper-graficos { }
.contenedor__elementos { margin: 0 auto; }
}
/******************************
Animaciones
*******************************/
/* Animacion Pagina & Icono "E" */
@keyframes pop_shake {
0%, 4%, 8%, 12%, 16%, 100% { transform: translateX(53px) translateY(4px); } /* Posicion Descanso */
2% { transform: translateX(53px) translateY(0px); } /* Subida */
6% { transform: translateX(53px) translateY(1px) rotate(-4deg); }
10% { transform: translateX(53px) translateY(2px) rotate(3deg); }
14% { transform: translateX(53px) translateY(3px) rotate(-2deg); }
}
@keyframes impactosobre {
0%, 5%, 9%, 13%, 17%, 100% { transform: translateX(49px) translateY(14px); }
7%, 11%, 15% { transform: translateX(49px) translateY(15px); } /* Baja */
}
@keyframes impactosobreback {
0%, 6%, 10%, 12%, 100% { transform: translateY(0); }
7% { transform: translateY(1px); } /* Baja */
11% { transform: translateY(1px); }
}
</style>
<div id='wrapper_newsletter_el-pais'>
<a href="https://plus.elpais.com/newsletters/lnp/1/331/?prm=not_newsletters_ciencia" class="a_wrapper">
<div class="contenedor__elementos">
<div id='wrapper_txt'>
<p class="titulo-newsletter__pais"> NEWSLETTER </p>
<p class="parrafo-contenido"> Recibe el boletín de Ciencia </p>
</div>
<div id="wrapper-graficos">
<div id="wrapper-icono">
<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<svg version="1.1" id="pais_icono" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" x="0px" y="0px"
viewBox="0 0 84 59" style="enable-background:new 0 0 84 59;" xml:space="preserve">
<style type="text/css">
.st0{fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;fill:#004A6F;}
.st1{fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;fill:#FFC13B;}
.st2{fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;fill:#FFFFFF;stroke:#FFFFFF;stroke-width:0.9;}
.st3{fill:#212020;}
.st4{fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;fill:url(#Path-3_1_);}
.st5{fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;fill:#FFE9BA;}
</style>
<g>
<g id="export-svg" transform="translate(-187.000000, -22.000000)">
<g id="Arte-Copy-2" transform="translate(0.000000, -11.000000)">
<g id="envelope" transform="translate(187.000000, 0.000000)">
<g id="art" transform="translate(0.000000, 33.000000)">
<polyline id="flat-shadow" class="st0" points="49,14 0,59 60,59 84,36.6 49.9,36.6 "/>
<polygon id="sobre-back" class="st1" points="49,13.6 49,37 84,37 84,13.6 66.5,0 "/>
<g id="letter" transform="translate(54.000000, 5.000000)">
<path id="Rectangle" class="st2" d="M0.4,0.4v28.1h25.1V0.4H0.4z"/>
<g id="E-BLANCO" transform="translate(5.000000, 5.000000)">
<g id="balnco">
<path id="Shape-Copy" class="st3" d="M0,15.5v-1.7h1.4c0.8,0,1.3-0.2,1.3-1.6V3c0-1-0.3-1.3-1.6-1.3H0V0h16v6.2h-1.8
c-0.4-3.2-0.7-4.4-3.9-4.4H6.1v4.9h1.3c1.5,0,2.1-0.7,2.1-2.6V3.7h1.8v7.8H9.5v-0.6c0-1.9-0.7-2.6-2.1-2.6H6.1v5.4h4.9
c2.2,0,3.1-1.3,3.3-4.8H16v6.5L0,15.5z"/>
</g>
</g>
</g>
<g id="sobre-front" transform="translate(49.000000, 14.000000)">
<linearGradient id="Path-3_1_" gradientUnits="userSpaceOnUse" x1="-492.0372" y1="18.8736" x2="-492.3802" y2="18.2819" gradientTransform="matrix(35 0 0 -23 17253 441)">
<stop offset="0" style="stop-color:#FFE9BA"/>
<stop offset="1" style="stop-color:#C8A968"/>
</linearGradient>
<polygon id="Path-3" class="st4" points="35,0 0,23 35,23 "/>
<polygon id="Path-2" class="st5" points="0,0 35,23 0,23 "/>
</g>
</g>
</g>
</g>
</g>
</g>
</svg>
</div>
</div>
</div>
</a>
</div>
</aside>
</div>
</article>
<aside class="lateral">
<div id="lateral__interior" class="lateral__interior">
<style>
.caja_relacionadas .miniatura {
float: right;
margin-left: 10px;
width: 140px;
}
.caja_relacionadas .foto{
height:auto;
max-height:100px;
overflow:hidden;
}
</style>
<div id="caja_relacionadas_cxense" class="caja caja_relacionadas oculto">
<script type="text/javascript">
if(EpetwidgetCxense) EpetwidgetCxense(document.querySelector('meta[name="lang"]').getAttribute("content"));
</script>
</div>
<div class="envoltorio_publi estirar">
<div id='elpais_gpt-MPU2' class='publi_luto_horizontal'>
<script type='text/javascript'>
PBS.display('MPU2');
</script>
</div>
</div>
<article class="articulo articulo_branded">
<div class="articulo__interior">
<div class="articulo-antetitulo antetitulo_comercial_generico">
<span class="sin_enlace">
Especial Publicidad
</span> </div>
<figure class="foto foto_w360">
<a href="//elpais.com/economia/2020/01/28/actualidad/1580217248_253892.html?prm=ep_bc_infojobs_20200219">
<img onload="lzld(this)" src="//ep00.epimg.net/t.gif" data-src="//ep01.epimg.net/tematicos/imagenes/2019/06/28/branded_content/1561678515_429596_1582104710_miniatura_normal.jpg" width="360" height="257" alt="" />
</a>
</figure>
<h2 class="articulo-titulo">
<a title="Ver noticia" href="https://elpais.com/economia/2020/01/28/actualidad/1580217248_253892.html?prm=ep_bc_infojobs_20200219">A la caza del mejor talento</a>
</h2>
<p class="articulo-entradilla">El portal de empleo InfoJobs se alía en exclusiva en España con la red internacional The Network para localizar a los mejores profesionales a nivel global.</p> </div>
</article>
<script language="javaScript" type="text/javascript">
if (typeof aniade_track_caja == 'function') {
aniade_track_caja('caja_lo_mas_visto', 'rel=lom');
}
</script>
<script type="text/javascript">
function salta_a_lo_mas_visto()
{
if (document.getElementById('li_lmv_elpais').className.indexOf("activo") > -1)
{
if (document.getElementById('li_lmv_america').className.indexOf("activo") > -1)
document.location = "//elpais.com/lomasvisto/america.html";
else
document.location = "//elpais.com/lomasvisto/";
}
else {
if (document.getElementById('li_lmv_verne').className.indexOf("activo") > -1)
document.location = "//elpais.com/lomasvisto/verne.html";
else
if (document.getElementById('li_lmv_twitter').className.indexOf("activo") > -1)
document.location = "//elpais.com/lomasvisto/twitter.html";
else
document.location = "//elpais.com/lomasvisto/";
}
}
function lmv_cambia_pestana(idpestana)
{
//Por defecto activo las vistas desde cualquier sitio
document.getElementById('lmv_america').style.display = "none";
switch (idpestana)
{
case "lmv_elpais" :
document.getElementById('lmv_todo').style.display = "block";
document.getElementById('lmv_twitter').style.display = "none";
document.getElementById('lmv_verne').style.display = "none";
document.getElementById('lmv_seccion').style.display = "none";
document.getElementById('li_lmv_elpais').className = "activo";
document.getElementById('li_lmv_twitter').className = "";
document.getElementById('li_lmv_verne').className = "";
document.getElementById('li_lmv_seccion').className = "";
document.getElementById('lmv_subpestanas').style.display = "block";
lmv_cambia_subpestana("lmv_todo");
break;
case "lmv_twitter" :
document.getElementById('lmv_todo').style.display = "none";
document.getElementById('lmv_twitter').style.display = "block";
document.getElementById('lmv_verne').style.display = "none";
document.getElementById('lmv_seccion').style.display = "none";
document.getElementById('li_lmv_elpais').className = "";
document.getElementById('li_lmv_twitter').className = "activo";
document.getElementById('li_lmv_verne').className = "";
document.getElementById('li_lmv_seccion').className = "";
document.getElementById('lmv_subpestanas').style.display = "none";
break;
case "lmv_verne" :
document.getElementById('lmv_todo').style.display = "none";
document.getElementById('lmv_twitter').style.display = "none";
document.getElementById('lmv_verne').style.display = "block";
document.getElementById('lmv_seccion').style.display = "none";
document.getElementById('li_lmv_elpais').className = "";
document.getElementById('li_lmv_twitter').className = "";
document.getElementById('li_lmv_verne').className = "activo";
document.getElementById('li_lmv_seccion').className = "";
document.getElementById('lmv_subpestanas').style.display = "none";
break;
case "lmv_seccion" :
document.getElementById('lmv_todo').style.display = "none";
document.getElementById('lmv_twitter').style.display = "none";
document.getElementById('lmv_verne').style.display = "none";
document.getElementById('lmv_seccion').style.display = "block";
document.getElementById('li_lmv_elpais').className = "";
document.getElementById('li_lmv_twitter').className = "";
document.getElementById('li_lmv_verne').className = "";
document.getElementById('li_lmv_seccion').className = "activo";
document.getElementById('lmv_subpestanas').style.display = "none";
break;
}
}
function lmv_cambia_subpestana(idpestana)
{
//twitter, seccion ocultas
document.getElementById('lmv_twitter').style.display = "none";
document.getElementById('lmv_verne').style.display = "none";
document.getElementById('lmv_seccion').style.display = "none";
switch (idpestana)
{
case "lmv_todo" :
document.getElementById('lmv_todo').style.display = "block";
document.getElementById('lmv_america').style.display = "none";
document.getElementById('li_lmv_todo').className = "activo";
document.getElementById('li_lmv_america').className = "";
break;
case "lmv_america" :
document.getElementById('lmv_todo').style.display = "none";
document.getElementById('lmv_america').style.display = "block";
document.getElementById('li_lmv_todo').className = "";
document.getElementById('li_lmv_america').className = "activo";
break;
}
}
</script>
<div class="caja lo_mas_visto" id="caja_lo_mas_visto">
<h3><span class="bolillo"></span><span class="sin_enlace">Lo más visto en...</span></h3>
<a class="vermas" href="javascript:void(0)" onclick="salta_a_lo_mas_visto()" title="Ver listado completo">&raquo; Top 50</a>
<div class="pestanas">
<ul class="estirar">
<li id="li_lmv_elpais"><a href="javascript:void(0)" onclick="lmv_cambia_pestana('lmv_elpais')">EL PAÍS</a></li>
<li id="li_lmv_twitter"><a href="javascript:void(0)" onclick="lmv_cambia_pestana('lmv_twitter')">Twitter</a></li>
<li id="li_lmv_verne"><a href="javascript:void(0)" onclick="lmv_cambia_pestana('lmv_verne')">Verne</a></li>
<li id="li_lmv_seccion" class="activo"><a href="javascript:void(0)" onclick="lmv_cambia_pestana('lmv_seccion')">Materia</a></li>
</ul>
<div id="lmv_subpestanas" class="subpestanas" style="display:none">
<ul class="estirar">
<li id="li_lmv_todo" class="activo"><a href="javascript:void(0)" onclick="lmv_cambia_subpestana('lmv_todo')">Desde España</a></li>
<li id="li_lmv_america"><a href="javascript:void(0)" onclick="lmv_cambia_subpestana('lmv_america')">Desde América</a></li>
</ul>
</div>
</div>
<div class="contenido" id="lmv_seccion">
<ol>
<li class="estirar"><span class="numero">1</span><a href="//elpais.com/elpais/2020/02/17/ciencia/1581962649_209617.html" title="Ver noticia">El científico que comparó el riesgo de tomar éxtasis con la equitación pide un debate racional sobre drogas</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">2</span><a href="//elpais.com/elpais/2020/02/13/ciencia/1581616329_518388.html" title="Ver noticia">Las infecciones por virus y bacterias provocan el 8% de las muertes por cáncer en España</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">3</span><a href="//elpais.com/elpais/2020/02/18/ciencia/1582027491_525158.html" title="Ver noticia">La zozobra del Instituto Español de Oceanografía</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">4</span><a href="//elpais.com/elpais/2020/02/12/ciencia/1581530476_648643.html" title="Ver noticia">“La razón debería ser más fuerte que la emoción, pero necesita tiempo y no se lo damos”</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">5</span><a href="//elpais.com/elpais/2020/02/10/ciencia/1581348827_625914.html" title="Ver noticia">Cuando los científicos adaptan la realidad a sus teorías</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">6</span><a href="//elpais.com/elpais/2020/02/06/ciencia/1580976774_553007.html" title="Ver noticia">Cóctel de bacterias con fresas</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">7</span><a href="//elpais.com/elpais/2020/02/12/ciencia/1581501164_782147.html" title="Ver noticia">Los atropellos se suman a las causas habituales de muertes de aves</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">8</span><a href="//elpais.com/elpais/2019/05/31/ciencia/1559293697_965411.html" title="Ver noticia">“La vida no puede ser trabajar toda la semana e ir el sábado al supermercado”</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">9</span><a href="//elpais.com/elpais/2020/01/30/ciencia/1580381695_084761.html" title="Ver noticia">Por qué hay que prohibir que nos manipulen el cerebro antes de que sea posible</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">10</span><a href="//elpais.com/elpais/2016/07/13/ciencia/1468437657_783090.html" title="Ver noticia"><span title="Vídeo" class="video">Vídeo</span>El hombre que tiene la receta para ser feliz</a></li>
</ol>
</div> <div class="contenido" id="lmv_todo" style="display:none">
<ol>
<li class="estirar"><span class="numero">1</span><a href="//elpais.com/internacional/2020/02/17/actualidad/1581967089_142103.html" title="Ver Noticia">Una capital faraónica para el Egipto de Al Sisi</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">2</span><a href="//elpais.com/sociedad/2020/02/17/actualidad/1581961625_590259.html" title="Ver Noticia"><span title="Vídeo" class="video">Vídeo</span>La tortura y asesinato de una niña de siete años disparan la ira en México por la violencia de género</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">3</span><a href="//elpais.com/elpais/2020/02/14/icon/1581696852_532448.html" title="Ver Noticia"><span title="Vídeo" class="video">Vídeo</span>John Malkovich: “Mi padre murió a los 53; y mis hermanos a los 50, 53 y 59. Nunca pensé que llegaría hasta aquí”</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">4</span><a href="//elpais.com/internacional/2020/02/18/actualidad/1582019402_252772.html" title="Ver Noticia"><span title="Vídeo" class="video">Vídeo</span>El abogado hispanofrancés en el centro de la polémica por el vídeo sexual del candidato de Macron en París</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">5</span><a href="//elpais.com/elpais/2020/02/17/icon/1581935805_812936.html" title="Ver Noticia">El misterio sobre la muerte de Bon Scott, voz de AC/DC, continúa 40 años después</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">6</span><a href="//elpais.com/cultura/2020/02/11/actualidad/1581425897_753734.html" title="Ver Noticia"><span title="Vídeo" class="video">Vídeo</span>El misterio de la gruta subacuática con 200 ánforas</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">7</span><a href="//elpais.com/deportes/2020/02/14/es_laliga/1581678681_690292.html" title="Ver Noticia">“No todos saben que yo soy Francisco, a secas”</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">8</span><a href="//elpais.com/politica/2020/02/17/actualidad/1581959712_751057.html" title="Ver Noticia">¿Debe ser delito la apología de los totalitarismos?</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">9</span><a href="//elpais.com/cultura/2020/02/17/actualidad/1581971375_773340.html" title="Ver Noticia">Galdós, una vieja polémica nacional</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">10</span><a href="//elpais.com/elpais/2020/02/18/buenavida/1581981563_639612.html" title="Ver Noticia"><span title="Vídeo" class="video">Vídeo</span>Asperger, entre la genialidad y los mitos: la realidad del síndrome de Greta</a></li>
</ol>
</div> <div class="contenido" id="lmv_america" style="display:none">
<ol>
<li class="estirar"><span class="numero">1</span><a href="//elpais.com/sociedad/2020/02/17/actualidad/1581961625_590259.html" title="Ver Noticia"><span title="Vídeo" class="video">Vídeo</span>La tortura y asesinato de una niña de siete años disparan la ira en México por la violencia de género</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">2</span><a href="//elpais.com/cultura/2020/02/17/actualidad/1581963816_589197.html" title="Ver Noticia"><span title="Vídeo" class="video">Vídeo</span>Condenado un canal evangélico de Brasil por borrar arte rupestre mientras rodaba una serie bíblica</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">3</span><a href="//elpais.com/elpais/2020/02/18/opinion/1581997083_492446.html" title="Ver Noticia">López Obrador y los feminicidios</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">4</span><a href="//elpais.com/elpais/2020/02/14/icon/1581696852_532448.html" title="Ver Noticia"><span title="Vídeo" class="video">Vídeo</span>John Malkovich: “Mi padre murió a los 53; y mis hermanos a los 50, 53 y 59. Nunca pensé que llegaría hasta aquí”</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">5</span><a href="//elpais.com/internacional/2020/02/18/mexico/1582052774_413499.html" title="Ver Noticia"><span title="Vídeo" class="video">Vídeo</span>El asesinato de la niña Fátima, un crimen que sintetiza el terror machista en México</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">6</span><a href="//elpais.com/elpais/2020/02/10/eps/1581351592_639125.html" title="Ver Noticia"><span title="Vídeo" class="video">Vídeo</span>¿Por qué incomodan los culos de JLo y Shakira?</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">7</span><a href="//elpais.com/elpais/2020/02/18/mamas_papas/1582013624_650021.html" title="Ver Noticia"><span title="Vídeo" class="video">Vídeo</span>Cuando un abrazo es la mejor terapia para un niño con asperger</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">8</span><a href="//elpais.com/elpais/2020/02/18/somos_antartida/1582036821_001611.html" title="Ver Noticia">Los termómetros se vuelven locos en la Antártida</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">9</span><a href="//elpais.com/sociedad/2020/02/18/actualidad/1582008575_223435.html" title="Ver Noticia"><span title="Vídeo" class="video">Vídeo</span>Los Boy Scouts de EE UU se declaran en quiebra tras enfrentarse a cientos de acusaciones de abusos sexuales</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">10</span><a href="//elpais.com/sociedad/2020/02/18/actualidad/1582046433_957378.html" title="Ver Noticia">López Obrador evita dar un plan concreto para atajar la crisis de los feminicidios</a></li>
</ol>
</div> <div class="contenido" id="lmv_twitter" style="display:none">
<ol>
<li class="estirar"><span class="numero">1</span><a href="//elpais.com/elpais/2020/02/18/opinion/1581997083_492446.html" title="Ver Noticia">López Obrador y los feminicidios</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">2</span><a href="//elpais.com/politica/2020/02/16/actualidad/1581872290_850920.html" title="Ver Noticia">Cinco juicios por corrupción acorralan al PP</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">3</span><a href="//elpais.com/politica/2020/02/18/actualidad/1582025165_765389.html" title="Ver Noticia"><span title="Vídeo" class="video">Vídeo</span>El Rey preside su primer Consejo de Ministros de un Gobierno de coalición</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">4</span><a href="//elpais.com/internacional/2020/02/18/mexico/1582052774_413499.html" title="Ver Noticia"><span title="Vídeo" class="video">Vídeo</span>El asesinato de la niña Fátima, un crimen que sintetiza el terror machista en México</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">5</span><a href="//elpais.com/sociedad/2020/02/18/actualidad/1582049203_244853.html" title="Ver Noticia">Rusia prohíbe la entrada de ciudadanos chinos a su territorio para frenar el coronavirus</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">6</span><a href="//elpais.com/sociedad/2020/02/18/actualidad/1582046433_957378.html" title="Ver Noticia">López Obrador evita dar un plan concreto para atajar la crisis de los feminicidios</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">7</span><a href="//elpais.com/economia/2020/02/18/actualidad/1582022211_141532.html" title="Ver Noticia">La UE incluye de nuevo a Panamá en su lista negra de paraísos fiscales</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">8</span><a href="//elpais.com/ccaa/2018/10/23/catalunya/1540293069_991869.html" title="Ver Noticia">La planta de Alstom en Santa Perpètua fabricará 25 tranvías para Atenas</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">9</span><a href="//elpais.com/cultura/2020/02/17/actualidad/1581965060_316025.html" title="Ver Noticia">Los tapices de Rafael regresan a la Capilla Sixtina más de 400 años después</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">10</span><a href="//elpais.com/cultura/2020/02/17/actualidad/1581963816_589197.html" title="Ver Noticia"><span title="Vídeo" class="video">Vídeo</span>Condenado un canal evangélico de Brasil por borrar arte rupestre mientras rodaba una serie bíblica</a></li>
</ol>
</div> <div class="contenido" id="lmv_verne" style="display:none">
<ol>
<li class="estirar"><span class="numero">1</span><a href="//verne.elpais.com/verne/2020/02/10/articulo/1581335096_567549.html" title="Ver Noticia">Portugueses en España y españoles en Portugal cuentan qué nos une y qué nos separa</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">2</span><a href="//verne.elpais.com/verne/2020/01/30/articulo/1580383964_918795.html" title="Ver Noticia">A los bancos no les gustan tus bromas sobre drogas o armas en el concepto de las transferencias</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">3</span><a href="//verne.elpais.com/verne/2020/02/13/articulo/1581588611_247515.html" title="Ver Noticia"><span title="Vídeo" class="video">Vídeo</span>La receta de Samantha Hudson: provocación, activismo y mamarrachada</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">4</span><a href="//verne.elpais.com/verne/2020/02/16/articulo/1581854211_036905.html" title="Ver Noticia"><span title="Vídeo" class="video">Vídeo</span>Los actores de Iron Man y Spiderman viajan al pasado gracias al 'deepfake' para interpretar 'Regreso al futuro'</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">5</span><a href="//verne.elpais.com/verne/2020/02/17/articulo/1581929974_600934.html" title="Ver Noticia"><span title="Vídeo" class="video">Vídeo</span>Los seguidores de OT ya tienen nueva actuación icónica: Nia cantando 'Run the World' de Beyoncé</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">6</span><a href="//verne.elpais.com/verne/2017/07/31/articulo/1501516000_490112.html" title="Ver Noticia">Más allá del jamón y las cañas: cosas de España que no gustan a los extranjeros</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">7</span><a href="//verne.elpais.com/verne/2017/12/20/articulo/1513792334_779143.html" title="Ver Noticia">El Síndrome de Asperger, explicado por un niño de 8 años que lo padece</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">8</span><a href="//verne.elpais.com/verne/2015/05/08/articulo/1431097551_315644.html" title="Ver Noticia"><span title="Vídeo" class="video">Vídeo</span>58 mitos que nos seguimos creyendo</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">9</span><a href="//verne.elpais.com/verne/2020/02/18/mexico/1582062096_338935.html" title="Ver Noticia">La creadora del mapa de feminicidios: “el Estado no entiende las causas de la violencia”</a></li>
<li class="estirar"><span class="numero">10</span><a href="//verne.elpais.com/verne/2020/02/14/articulo/1581670176_181046.html" title="Ver Noticia">Millones de personas se descargan 'El espejismo de Dios' en Arabia Saudí, donde la apostasía es delito</a></li>
</ol>
</div>
<div class="envoltorio_publi estirar">
</div>
</div>
<div class="envoltorio_publi estirar">
<div id='elpais_gpt-MPU3' class='publi_luto_horizontal'>
<script type='text/javascript'>
PBS.display('MPU3');
</script>
</div>
</div>
</div>
</aside>
<aside class="otros">
<div class="otros__interior">
<div class="envoltorio_publi estirar">
<script type='text/javascript'>
if ( pbs_dimensiones.ancho >= 728)
document.write("<div id='elpais_gpt-LDB2' class='publi_luto_vertical'><script type='text/javascript'>PBS.display('LDB2');<\/script></div>");
</script>
</div>
<a name="comentarios"></a>
<script type="text/javascript">
var getScript=function(js){
var allScripts = document.getElementsByTagName('script');
for (var i = 0; i < allScripts.length; i++) {
if (allScripts[i].src.indexOf(js) > -1)
return true;
}
return false;
}
if (!getScript('lazyload')){
var head = document.getElementsByTagName('head').item(0);
var script = document.createElement('script');
script.setAttribute('type', 'text/javascript');
script.setAttribute('src', '/js/comun/ll/lazyload.20160120.js');
head.appendChild(script);
}
</script>
<section id="articulo-comentarios" class="articulo-comentarios">
<header class="articulo-comentarios-encabezado">
<button id="boton_articulo-comentarios" class="articulo-comentarios-titulo">¿Y tú qué piensas? <span id="articulo-comentarios-contador" class="articulo-comentarios-contador"></span>
</button>
<a href="//elpais.com/estaticos/normas-de-participacion/" class="articulo-comentarios-normas">Normas</a>
</header>
<div id="articulo-comentarios__interior" class="articulo-comentarios__interior">
<div id="articulo-comentarios-form" class="articulo-comentarios" style="display: none;">
<form class="formulario formulario_comentarios" method="POST" action="https://plus.elpais.com/conectar?prod=REG&o=COM&backURL=https%3A%2F%2Felpais.com%2Felpais%2F2020%2F02%2F18%2Fciencia%2F1582045946_459487.html" id="formulario_inicio_sesion_comentarios" name="formulario_inicio_sesion_comentarios">
<div class="formulario-encabezado">Entra en EL PAÍS para participar</div>
<fieldset class="formulario-campos">
<div class="campo_linea">
<label class="campo-titulo" for="cajalogin_camponombreusuario_comentarios">E-mail</label>
<div class="campo-valor"><input type="text" autocorrect="off" placeholder="correo electrónico" id="cajalogin_camponombreusuario_comentarios" name="id"></div>
</div>
<div class="campo_linea">
<label class="campo-titulo" for="cajalogin_campocontrasena_comentarios">Contraseña</label>
<input type="password" placeholder="clave" id="cajalogin_campocontrasena_comentarios" name="pass">
</div>
<input name="backURL" type="hidden" value="https://elpais.com/elpais/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487.html#bloque_comentarios" style="display: none" />
<input type="hidden" value="1" name="o">
<input type="hidden" value="1" id="id_rememberme" name="rememberme">
<input type="hidden" value="ESKUP" name="prod">
</fieldset>
<div class="formulario-acciones">
<button type="submit" class="boton_enviar">Entra</button>
<ul>
<li><a href="https://plus.elpais.com/recontrasena?prod=REG&o=COM&backURL=https://elpais.com/elpais/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487.html">Recupera contraseña</a></li>
<li>¿No estás registrado? <a href="https://plus.elpais.com/registro?prod=REG&o=COM&backURL=https://elpais.com/elpais/2020/02/18/ciencia/1582045946_459487.html">Crea tu cuenta</a></li>
</ul>
</div>
<div class="formulario-social">
<div class="formulario-social-titulo">O conéctate con:</div>
<div class="formulario-social-lista">
<button type="button" class="formulario-social-facebook">
<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="45" height="45" viewBox="0 0 45 45">
<g fill="none" fill-rule="evenodd">
<rect width="45" height="45" fill="#3B5998" rx="22.5"></rect>
<path fill="#FFF" fill-rule="nonzero" d="M24.68 16.378h2.31V13h-2.716v.012c-3.292.116-3.966 1.947-4.026 3.87h-.007v1.687H18v3.309h2.241v8.868h3.378v-8.868h2.767l.534-3.309h-3.3v-1.02c0-.65.437-1.17 1.06-1.17z"></path>
</g>
</svg>
</button>
<button type="button" class="formulario-social-google">
<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="45" height="45" viewBox="0 0 45 45">
<g fill="none" fill-rule="evenodd">
<rect width="45" height="45" fill="#4285F4" rx="22.5"></rect>
<path fill="#FFF" fill-rule="nonzero" d="M15.75 29.332c-3.692-3.642-3.692-10.015.155-13.657 2.77-2.73 6.77-3.338 10.31-1.972l1.384.759 1.54 1.062-2.463 2.428-.923-.607c-2.154-1.366-5.232-1.062-7.232.91-2.308 2.276-2.462 6.373 0 8.801 2.308 2.428 6.463 2.428 8.617 0 .615-.607 1.231-1.517 1.385-2.428v-.303h-5.54V21.29h8.771l.154.759v2.124c-.154 1.973-.923 3.945-2.308 5.31-3.693 3.49-10.156 3.49-13.85-.151z"></path>
</g>
</svg>
</button>
</div>
</div>
</form>
</div>
<div class="articulo-comentarios-iframe">
<script language="javaScript" type="text/javascript" id="widget_comentarios_js" data-src="/Comentarios/comentarios_js.html?ghi=1582115669-d5a11d05f1cfd1c3b9617dc15d152a13&vCom=1&gcss=/estilos/v2.x/v2.0/comentarios/eskup_comentarios_noticia.css&gjs=1&gll=0&gcid=id_articulo-comentarios-iframe"></script>
<script language="javaScript" type="text/javascript" >
var _urlThreadeskup = '/Threadeskup';
var _urlThreadeskupSimple = '/ThreadeskupSimple';
function EPET_checkURLparaMostrarCajaComentarios(idComentariosNoticia) {
var frameId = "comentarios_noticia_" + idComentariosNoticia;
if(window.location.href.indexOf("#") > 0){
var urlS = window.location.href.split('#');
var specialParams = urlS[1].split(';');
for (var i = 0; i < specialParams.length; i++){
paramsKeyValue = specialParams[i].split('=');
valsparam = paramsKeyValue[1];
switch(paramsKeyValue[0]){
case 'skp_idwdg':
if (valsparam == frameId) {
if (document.getElementById('articulo-comentarios') &&
typeof Responsive != 'undefined') {
Responsive.anade_quita_class("articulo-comentarios","visible");
}
}
break;
}
}
}
}
function EPET_obtenerYPintarNumComentarios(idComentariosNoticia) {
EPET_checkURLparaMostrarCajaComentarios(idComentariosNoticia);
EPETUtils_makeHttpRequestGet(function(httpRequest) {
// Por defecto sale vacío el hueco del número de comentarios
var _numeroComentariosNoticia = "";
if (httpRequest.status != 200) {
// ante un error, no pintamos nada
} else {
var _hashTMP = Array();
var data = httpRequest.responseText;
eval("_hashTMP = " + data);
// Se obtiene el numero de mensajes del hilo
if (typeof _hashTMP.perfilesHilos != "undefined" &&
typeof _hashTMP.perfilesHilos['_' + idComentariosNoticia] != "undefined" &&
typeof _hashTMP.perfilesHilos['_' + idComentariosNoticia].numero_mensajes != "undefined") {
_numeroComentariosNoticia = _hashTMP.perfilesHilos['_' + idComentariosNoticia].numero_mensajes;
}
}
EPET_pintaNumComentarios(idComentariosNoticia, _numeroComentariosNoticia);
}, _urlThreadeskupSimple + "?action=info&th=" + idComentariosNoticia);
}
function EPET_pintaNumComentarios(idComentariosNoticia, _numeroComentariosNoticia) {
// Protegemos el pintado si el valor viene negativo.
if (_numeroComentariosNoticia < 0) {
_numeroComentariosNoticia = 0;
}
var _objDivNumComentariosFirma = document.getElementById('num_comentarios_noticia_firma_' + idComentariosNoticia);
if (_objDivNumComentariosFirma) {
if (_numeroComentariosNoticia < 1) {
_objDivNumComentariosFirma.innerHTML = "";
_objDivNumComentariosFirma.style.display = "none";
} else {
_objDivNumComentariosFirma.innerHTML = _numeroComentariosNoticia;
_objDivNumComentariosFirma.style.display = "inline-block";
}
}
var _objDivNumComentariosWidget = document.getElementById('num_comentarios_noticia_' + idComentariosNoticia);
if (_objDivNumComentariosWidget) {
if (_numeroComentariosNoticia < 1) {
_objDivNumComentariosWidget.innerHTML = "";
} else {
_objDivNumComentariosWidget.innerHTML = '<span class="numero">' + _numeroComentariosNoticia + '</span> comentario';
if (_numeroComentariosNoticia > 1) {
_objDivNumComentariosWidget.innerHTML += 's';
}
}
}
var _objDivNumComentariosHSup = document.getElementById('num_comentarios_header_superior_' + idComentariosNoticia);
if (_objDivNumComentariosHSup) {
if (_numeroComentariosNoticia == 0) {
_objDivNumComentariosHSup.innerHTML = "";
} else {
if (_objDivNumComentariosHSup.innerHTML != _numeroComentariosNoticia) {
_objDivNumComentariosHSup.innerHTML = _numeroComentariosNoticia;
}
}
}
var _objDivNumComentariosHInf = document.getElementById('num_comentarios_header_inferior_' + idComentariosNoticia);
if (_objDivNumComentariosHInf) {
if (_numeroComentariosNoticia == 0) {
_objDivNumComentariosHInf.innerHTML = "";
} else {
if (_objDivNumComentariosHInf.innerHTML != _numeroComentariosNoticia) {
_objDivNumComentariosHInf.innerHTML = _numeroComentariosNoticia;
}
}
}
var _objSpanNumComentariosCompartir = document.getElementById('numero_comentarios');
if (_objDivNumComentariosHInf) {
if (_numeroComentariosNoticia == 0) {
_objDivNumComentariosHInf.innerHTML = "";
} else {
if (_objDivNumComentariosHInf.innerHTML != _numeroComentariosNoticia) {
_objDivNumComentariosHInf.innerHTML = _numeroComentariosNoticia;
}
}
}
var _objDivNumComentariosHInf = document.getElementById('num_comentarios_header_compartir_' + idComentariosNoticia);
if (_objDivNumComentariosHInf) {
if (_numeroComentariosNoticia == 0) {
_objDivNumComentariosHInf.innerHTML = "";
} else {
if (_objDivNumComentariosHInf.innerHTML != _numeroComentariosNoticia) {
_objDivNumComentariosHInf.innerHTML = _numeroComentariosNoticia;
}
}
}
var _objDivNumComentariosBtn = document.getElementById('articulo-comentarios-contador');
if (_objDivNumComentariosBtn) {
if (_numeroComentariosNoticia == 0) {
_objDivNumComentariosBtn.innerHTML = "";
} else {
if (_objDivNumComentariosBtn.innerHTML != _numeroComentariosNoticia) {
_objDivNumComentariosBtn.innerHTML = '('+_numeroComentariosNoticia+')';
}
}
}
}
var _idComentariosNoticia = '1582115669-d5a11d05f1cfd1c3b9617dc15d152a13';
EPET_obtenerYPintarNumComentarios(_idComentariosNoticia);
function EPET_setNumMensajescomentarios(num) {
EPET_pintaNumComentarios('1582115669-d5a11d05f1cfd1c3b9617dc15d152a13', num);
}
////ESKUP.setOnReceiveNumMensajes("comentarios_noticia_1582115669-d5a11d05f1cfd1c3b9617dc15d152a13", EPET_setNumMensajescomentarios);
</script>
<div class="articulo-comentarios-iframe" id="id_articulo-comentarios-iframe"></div>
</div>
</div>
</section>
<div class="envoltorio_publi estirar">
<script type='text/javascript'>
if ( pbs_dimensiones.ancho >= 728)
document.write("<div id='elpais_gpt-LDB3' class='publi_luto_vertical'><script type='text/javascript'>PBS.display('LDB3');<\/script></div>");
else
document.write("<div id='elpais_gpt-MLDB3' class='publi_luto_vertical'><script type='text/javascript'>PBS.display('MLDB3');<\/script></div>");
</script>
</div>
</div>
</aside>
</div>
</main>
<footer id="pie" class="pie">
<script>var var_eptz="DE, hpage=1";</script>
</footer>
</div>
</body>
</html>